Japanskir loðnukaupendur áhyggjufullir

Japanskir loðnukaupendur

Fulltrúar Síldarvinnslunnar ásamt japönskum loðnukaupendum í Neskaupstað. Fremst sitja Masayuki Okada og Gunnþór Ingvason framkvæmdastjóri Síldarvinnslunnar. Ljósm: Smári Geirsson                

Þessa dagana dvelja fulltrúar fjögurra japanskra fyrirtækja í Neskaupstað og bíða frétta af loðnuleit. Þeir segja að það sé grafalvarlegt mál ef engin íslensk loðna kemur inn á markaðinn í ár en japanskir neytendur þekkja loðnuna frá Íslandi sem gæðavöru. Í fyrra keyptu japönsk fyrirtæki 20.000 tonn af loðnu frá Íslandi auk þess sem Japanir eru helstu kaupendur loðnuhrogna. Í Japan fer loðnan  öll til manneldis og fyrir hana fást góð verð, en Síldarvinnslan hefur verið stærsti íslenski framleiðandinn á loðnu inná Japansmarkað.

                Heimasíðan ræddi við þrjá Japani sem nú dvelja í Neskaupstað til þess að fræðast um þeirra sýn á þá alvarlegu stöðu sem nú blasir við hvað loðnuna varðar. Enn er leitað að loðnu en ekki hefur mælst nægjanlegt magn til að unnt sé að ákveða kvóta og hefja veiðar. Japanirnir sem rætt var við eru Takaho Kusayanagi og Hiroaki Takahasi sem báðir starfa hjá fyrirtækinu K&T Inc. sem sérhæfir sig í að kaupa fisk til Japan og selja hann síðan fyrirtækjum sem vinna hann fyrir neytendamarkað. Þriðji Japaninn sem rætt var við er Masayuki Okada en hann kemur frá fyrirtækinu Okada Suisan sem meðal annars sérhæfir sig í að vinna fisk fyrir neytendamarkað. Okada Suisan rekur vinnslustöðvar í Japan, Kína, Indónesíu og Tælandi og eru starfsmenn þeirra samtals rúmlega 1.100. Allir þrír viðmælendur heimsíðunnar eru gjörkunnugir á Íslandi. Takahashi hefur dvalið tímabundið á Íslandi á hverju ári í 34 ár, Kusayanagi í 28 ár og Okada í 26 ár. K&T hefur keypt loðnu frá Íslandi í rúmlega aldarfjórðung og Okada Suisan í um fjörutíu ár. Auk loðnunnar hafa fyrirtækin keypt umtalsvert magn af makríl frá íslenskum fyrirtækjum á síðari árum.

                Takahasi segir að þetta sé í fyrsta sinn sem hann komi til Íslands á vertíðartíma og útlit sé fyrir að það verði engin loðnuvertíð. „Hver vertíð hefur sína sérstöðu. Stundum hafa vertíðir byrjað snemma og stundum seint. Stundum hefur gengið vel að finna loðnuna en stundum hefur það verið erfiðleikum bundið. Stundum hafa veiðarnar verið miklar og stundum höfum við fengið litlar vertíðir. En ég viðurkenni að útlitið hefur nánast aldrei verið jafn dökkt og nú. Það er grafalvarlegt mál ef við fáum ekki íslenska loðnu inn á japanskan neytendamarkað því þá er hættan sú að neytendur beini sjónum sínum að öðrum vörum og erfitt verði að vinna markaðinn til baka“.

salted dried capelin

Söltuð þurrkuð hrognafull íslensk loðna. Vinsæll réttur í Japan.

                Fram kom hjá viðmælendunum þremur að ef engin loðna fengist á Íslandi myndu japanskir kaupendur beina sjónum sínum að Rússlandi og Kanada. Hugsanlegt væri að fá loðnu þaðan en það væri hins vegar staðreynd að íslenska loðnan væri best og hefði unnið sér sérstakan sess hjá japönskum neytendum. Aftur á móti væri það staðreynd að neytendur væru oft fljótir að breyta neysluvenjum og það væri alvarlegt ef vara dytti algjörlega út af markaði.

                Kusayanagi segir að fulltrúar kaupenda bíði loðnufrétta hér á landi og séu nákvæmlega jafn spenntir og áhyggjufullir og forsvarsmenn íslenskra loðnufyrirtækja. „Við erum hér og bíðum og gerum okkur grein fyrir að loðnuleysið hefur ekki einungis neikvæð áhrif á fyrirtækin sem við störfum fyrir heldur á allt íslenska samfélagið og þá einkum á þau bæjarfélög þar sem loðna er unnin og þaðan sem loðnuskip eru gerð út. Þetta er vond staða fyrir alla sem nálægt loðnuveiðum og loðnuvinnslu koma. Enn er þó von og við bíðum góðra frétta.“

dried caplein

Þurrkuð íslensk loðna í japanskri verslun.

                Okada kom til Íslands 18. febrúar sl. og reiknar með að öllu óbreyttu að dvelja á landinu í vikutíma eða svo. Hann segir að fyrirtæki sitt vinni gjarnan úr um 8.000 tonnum af loðnu sem veidd er við Ísland á ári hverju en mest hafi það unnið úr 16.000 tonnum. Loðnan er þurrkuð, steikt og unnin með ýmsum hætti fyrir neytendamarkaðinn. „Íslensk loðna er geysivinsæl í Japan og vinnsla hennar er drjúgur hluti starfsemi Okada Suisan. Ef við fáum ekki loðnu frá Íslandi þá höfum við áhuga á að fá annan íslenskan fisk til vinnslu, til dæmis makríl. Okkur hefur reynst heldur erfitt að fá fólk til starfa í fiskvinnslu í Japan og það er mjög slæmt ef við lendum í hráefnaskorti því þá fer fólkið okkar í önnur störf. Það er mikil eftirspurn eftir vinnuafli í Japan um þessar mundir ekki síst vegna Olympíuleikanna sem haldnir verða í Tokyo sumarið 2020. Uppbygging vegna leikanna er afar umfangsmikil. Nú er útlit fyrir loðnuveiðar hér ekki bjart en við bíðum og vonum. Menn verða alltaf að halda í vonina. Ef staðreyndin er sú að loðnustofninn sé í lægð þá verður að bregðast skynsamlega við því. Við megum ekki bara hugsa um vertíðina núna, við verðum að hugsa til langrar framtíðar og mestu máli skiptir þá að stofninn nái sér á strik á ný. Við verðum einhvernveginn að glíma við loðnuleysi í eitt ár þó það hafi í för með sér erfiða stöðu.“

Bergur-Huginn selur Bergey VE til Grundarfjarðar

Bergey VE-544. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonBergey VE-544. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonÍ gær var undirritaður samningur um að útgerðarfélagið Bergur-Huginn í Vestmannaeyjum, dótturfélag Síldarvinnslunnar, selji Guðmundi Runólfssyni hf. í Grundarfirði togskipið Bergey VE 544. Gert er ráð fyrir að skipið verði afhent nýjum eiganda í síðasta lagi í septembermánuði næstkomandi.
 
Bergey VE er 486 brúttótonn að stærð og smíðuð í Gdynia í Póllandi árið 2007. Útgerð Bergeyjar hefur ávallt gengið vel rétt eins og útgerð systurskipsins Vestmannaeyjar VE. Í lok síðasta mánaðar var greint frá því að aflaverðmæti Bergeyjar, frá því að skipið hóf veiðar í ágústmánuði 2007, hefði rofið tíu milljarða múrinn og á þeim tíma var heildaraflinn orðinn rúmlega 39.000 tonn.
 
Áður hefur komið fram að Bergur-Huginn á tvö skip í smíðum í Noregi og er þeim ætlað að leysa núverandi Bergey og Vestmannaey af hólmi. Gert er ráð fyrir að útgerðarfélagið fái nýju skipin afhent á komandi sumari. Nýju skipin eru 28,95 m að lengd og 12 m að breidd og verða þau að öllu leyti afar vel búin og lögð áhersla á góða vinnuaðstöðu, góða orkunýtingu og sem fullkomnasta nýtingu á afla.
 
Magnús Kristinsson, fyrrverandi framkvæmdastjóri og núverandi stjórnarmaður í útgerðarfélaginu Bergur-Huginn, segir að það sé eftirsjá að Bergey. „Ég kem til með að sakna skipsins mikið. Að mínu mati eru Bergey og Vestmannaey best heppnuðu skip sem veitt hafa við Ísland. Við sjáum það svart á hvítu á aflanum sem þau hafa borið að landi og aflaverðmætunum. Það gekk einstaklega vel að hanna og smíða þessi skip og þar höfðu starfsmenn útgerðarfélagsins mikil áhrif. Útgerð skipanna hefur gengið einstaklega vel enda hafa þau ávallt verið vel mönnuð. Ég er líka spenntur fyrir nýju skipunum sem félagið á í smíðum og vona að þau verði jafn miklar happafleytur og þau gömlu. Það eru spennandi tímar framundan,“ segir Magnús.
 
Guðmundur Smári Guðmundsson, framkvæmdastjóri Guðmundar Runólfssonar hf., segir að ástæður fyrir skipakaupunum séu einkum tvær. Í fyrsta lagi sé fyrirtækið að taka í notkun nýja og afkastamikla fiskvinnslustöð og því sé brýnt að auka veiðigetu skipa þess. Og í öðru lagi mun nýja skipið leysa af hólmi eldra og minna skip sem nú er í eigu fyrirtækisins. „Við trúum því að við séum að fá öflugt og gott skip sem hentar okkar starfsemi vel. Við eigum fyrir sambærilegt skip og það verður hagkvæmt að gera þau út saman. Hér ríkir mikil ánægja með þessi skipakaup,“ segir Guðmundur Smári.

Lakari fiskgengd en síðustu ár

Vestmannaey VE. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonVestmannaey VE. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonHeimasíðan hafði samband við Birgi Þór Sverrisson skipstjóra á Vestmannaey VE og spurði hvort vertíð væri hafin af krafti. „Nei, það er varla hægt að segja það. Hér hefur fengist þokkalegur afli en það er miklu minna af fiski en hefur verið um þetta leyti árs síðustu þrjú árin. Þá er fiskurinn dreifður og styggur. Það er ætisleysi á slóðinni og til dæmis lítið um spærling. Ætisleysið gerir það að verkum að það fiskast vel á línuna. Fiskurinn ræðst á línukrókana. Togveiðiskipin gera það hins vegar ekki eins gott og síðustu ár en segja má að við séum kröfuharðir því við erum orðnir svo góðu vanir. Ég hef trú á því að mikið af vertíðarfiskinum eigi eftir að ganga hér á miðin og aflinn á eftir að aukast. Hafa verður í huga að vetrarvertíð hefur oft ekki hafist fyrr en í byrjun mars. Við höfum að undanförnu mest verið að fiska í Háfadýpinu, á Pétursey og erum nú út af Vík í Mýrdal. Veður hefur verið að stríða okkur töluvert og staðreyndin er sú að við höfum mest verið að skjótast út á milli lægða. Það ríkir bölvuð vetrartíð um þessar mundir,“ segir Birgir á Vestmannaey.

Kolmunni til Neskaupstaðar og Seyðisfjarðar

Börkur NK að toga á kolmunnamiðunum vestur af Írlandi. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonBörkur NK að toga á kolmunnamiðunum vestur af Írlandi.
Ljósm. Helgi Freyr Ólason
Norska skipið Manon kom til Neskaupstaðar sl. föstudag með 1.900 tonn af kolmunna. Í kjölfar hans kom síðan Börkur NK á sunnudagsmorgun með tæplega 2.300 tonn. Bjarni Ólafsson AK landaði tæplega 1.800 tonnum á Seyðisfirði aðfaranótt sunnudagsins. Þetta var fyrsti kolmunninn sem berst til Seyðisfjarðar á árinu en í Neskaupstað hefur verið tekið á móti um 5.800 tonnum.
 
Hjörvar Hjálmarsson skipstjóri á Berki segir að vel hafi gengið að fylla skipið. „Við fengum aflann í sex holum þannig að það gekk vel að veiða. Veiðisvæðið var um 300 mílur suður af Rockall en það er sunnan við mitt Írland. Við þurftum að sigla 790 mílur heim til að landa og það er andskoti langt. Á þessu svæði eru oft leiðinleg veður á þessum árstíma og þarna er búin að vera bræla síðan í gær. Auðvitað ættum við að vera á loðnu núna í staðinn fyrir að vera að veiða kolmunnann þarna. Við erum nú á leiðinni á kolmunnamiðin og á Papagrunninnu voru loðnutorfur út um allt, á 17 mílna svæði. Og það hafa borist fréttir af loðnu út á Verkamannabanka sem er suður við færeysku línuna. Ég hef aldrei heyrt um loðnu svo sunnarlega. Það hefur gengið illa að mæla nægilega mikla loðnu svo unnt sé að gefa út kvóta en ég hef trú á því að það muni takast á endanum. Það þýðir ekkert annað en að vera bjartsýnn og hér um borð eru menn það,“ segir Hjörvar.

Elsti Börkur heitir nú Sørdyrøy

Börkur NK kom nýr til Neskaupstaðar 7. nóvember 1966. Ljósm. Guðmundur SveinssonBörkur NK kom nýr til Neskaupstaðar 7. nóvember 1966.
Ljósm. Guðmundur Sveinsson
Að undanförnu hefur norski brunnbáturinn Sørdyrøy verið að flytja sláturlax til Djúpavogs fyrir fiskeldisfyrirtækin Fiskeldi Austfjarða hf. og Laxa hf. en laxinum er slátrað hjá Búlandstindi. Báturinn er í eigu norsks fyrirtækis og er leigður til að sinna flutningunum. Hófust þeir í byrjun janúar og munu standa til febrúarloka en þá mun hann hverfa til annarra verkefna.
 
Þessi bátur var smíðaður í Florø í Noregi árið 1966 og hét upphaflega Börkur. Hann var fyrsti báturinn í eigu Síldarvinnslunnar sem bar það nafn. Báturinn hefur breyst mikið frá fyrstu útgáfu: Hann var lengdur 1975 og jafnframt byggt yfir dekk hans. Árið 1989 var sett á hann ný brú og bakki ásamt fleiri endurbótum. Árið 1996 var hann lengdur á ný og gerður nýr skutur og loks árið 2003 var honum breytt í brunnbát.
 
Hér verður saga bátsins rakin í afar stuttu máli:
 
  • Börkur kom nýr til Neskaupstaðar 7. nóvember 1966. 
  • Hinn 12. september 1972 fær hann nafnið Börkur II enda Síldarvinnslan búin að festa kaup á stærra skipi sem fékk nafnið Börkur.
  • Hinn 21. desember 1972 er báturinn seldur til Akraness og fær þá nafnið Bjarni Ólafsson. Hinn 30. desember 1977 tekur sænskt skipasmíðafyrirtæki bátinn upp í nýjan bát sem það er að smíða fyrir útgerðarfélagið á Akranesi.
  • Hinn 11. janúar 1978 er báturinn seldur til Hafnarfjarðar og fær þá nafnið Arnarnes.
  • Hinn 16. janúar 1981 er báturinn seldur til Djúpavogs og fær þá nafnið Krossanes.
  • Síðar sama ár er báturinn seldur til Ólafsfjarðar og fær þá nafnið Guðmundur Ólafur. Síðar er hann nefndur Guðmundur Ólafur II.
  • Árið 2003 er bátnum breytt í brunnbát og er þá í eigu hlutafélagsins Seley ehf. Þá er báturinn nefndur Snæfugl og er með heimahöfn í Neskaupstað. Mun Snæfugl hafa verið fyrsti sérhæfði brunnbáturinn í eigu Íslendinga.
  • Árið 2008 er Snæfugl seldur til Noregs og ber nú nafnið Sørdyrøy.

 

Norski brunnbáturinn Sørdyrøy að landa laxi á Djúpavogi fyrr í mánuðinum. Ljósm. Andrés SkúlasonNorski brunnbáturinn Sørdyrøy að landa laxi á Djúpavogi
fyrr í mánuðinum. Ljósm. Andrés Skúlason

Jafnlaunavottun formlega staðfest

Jafnlaunavottun formlega staðfestNú hefur borist staðfesting frá skoðunarstofunni BSI á Íslandi þess efnis að jafnlaunakerfi Síldarvinnslunnar hafi staðist úttekt og uppfylli allar kröfur jafnlaunastaðalsins ÍST:85 2012. Úttekt á launakerfi fyrirtækisins fór fram í desembermánuði sl. Fram hefur komið að Síldarvinnslan er fyrsta sjávarútvegsfyrirtækið á landinu til að hljóta jafnlaunavottun.
 
Hákon Ernuson starfsmannastjóri Síldarvinnslunnar segir ánægjulegt að formleg staðfesting á jafnlaunakerfi fyrirtækisins sé komin í hús og þar með liggi fyrir að fyrirtækið greiði konum og körlum sambærileg laun fyrir sambærileg störf. „Auðvitað áttum við ekki von á að úttektin sýndi kynbundinn launamun en glöggt er gests augað og því jákvætt að fá staðfest að við séum með þessi mál í góðu lagi. Nú tekur við stöðug vinna við að tryggja að fyrirtækið viðhaldi jafnlaunakerfinu og bæti það þannig að launastjórnunin verði í fullkomnu samræmi við jafnlaunastaðalinn. Í þessu sambandi ber að nefna að það er ekki aðeins framkvæmd jafnlaunaúttekt á fyrirtækinu í eitt skipti heldur verða framkvæmdar reglubundnar úttektir og þannig tryggt að árangurinn sem náðst hefur haldist,“ segir Hákon.
 
 
 
 
 
Jafnlaunavottun formlega staðfest