Hörku kolmunnaveiði hafin á gráa svæðinu

Bjarni Ólafsson AK að veiðum. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonBjarni Ólafsson AK að veiðum. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonKolmunnaveiði á gráa svæðinu suður af Færeyjum er hafin af góðum krafti. Kolmunnaskipin köstuðu í gærkvöldi og fengu mörg hver góðan afla í fyrsta holi. Heimasíðan ræddi stuttlega við Gísla Runólfsson skipstjóra á Bjarna Ólafssyni AK og spurði hann hvort væri ekki bros á hverju andliti um borð. „Jú, það má alveg segja það. Við köstuðum klukkan 10 í gærkvöldi austarlega á gráa svæðinu, drógum í 10 tíma og aflinn var 550 tonn. Það má því alveg segja að þetta byrji vel. Við köstuðum strax aftur, erum búnir að toga í tvo tíma og þetta hol lítur líka afar vel út. Hér um borð eru allir glaðir enda búið að bíða eftir því að veiðar hæfust. Við fórum frá Neskaupstað fyrir 10 dögum og höfum síðan beðið eftir að fiskurinn gengi úr skosku lögsögunni og inn á gráa svæðið. Annars er veiðin að hefjast um líkt leyti og í fyrra. Mér sýnist að veiðin hafi byrjað 14. apríl í fyrra þannig að það munar ekki miklu. Við lítum bara á biðina eftir kolmunnanum sem góða sóttkví. Það hafa fleiri skip verið að fá mjög góð hol. Polar Amaroq hífði 620 tonn áðan og ég held að Víkingur hafi verið með 580 tonn. Beitir NK hífði í nótt tæplega 200 tonn eftir að hafa dregið stutt og Margrét EA var líka kominn með afla. Mér líst afar vel á þetta. Útlitið er býsna bjart og ég held að þetta verði bara vaxandi“,segir Gísli.

Ágætis vertíð en sérkennileg

Stjáni Nínon (Kristján Hilmarsson), starfsmaður Vestmannaeyjahafnar að vigta upp úr Vestmannaey VE í gærmorgun. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonStjáni Nínon (Kristján Hilmarsson), starfsmaður Vestmannaeyjahafnar að vigta upp úr Vestmannaey VE í gærmorgun. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonÍsfisktogarinn Vestmannaey VE landaði fullfermi í heimahöfn í gærmorgun og í kjölfarið var góðum afla landað úr systurskipinu Bergey VE. Heimasíðan ræddi við Birgi Þór Sverrisson, skipstjóra á Vestmannaey, og spurði hann hvernig veiðiferðin hefði gengið og einnig hvað hann vildi segja um vertíðina hingað til. „Það verður að segjast að þessi veiðiferð gekk vel. Við vorum um tvo sólarhringa á veiðum. Við hófum veiðar suður af Vík og síðan var haldið austur á Síðugrunn og í Skaftárdýpið. Aflinn var ágætur, fallegur þorskur og ýsa. Það er verið að loka ýmsum svæðum og páskalokanirnar hafa eðlilega áhrif á hvar veitt er. Við reiknum með að landa á ný á laugardag og síðan er gert ráð fyrir að fara á Selvogsbankann sem verður opnaður eftir helgina. Það verður að segjast að þetta er búin að vera ágætis vertíð þó tíðin hafi lengi verið leiðinleg. Brælurnar hafa gert það að verkum að túrarnir hafa oft verið heldur snaggaralegir. Skipin hafa ekki veitt á fullum afköstum að undanförnu vegna markaðsaðstæðna, en kórónafaraldurinn hefur haft mikil áhrif í þessu sambandi. Svo hefur öll áhersla verið lögð á að veiða þann fisk sem unnt er að losna við. Ýmsir markaðir fyrir ferskan fisk eru hreinlega lokaðir og aðrir taka við miklu minna magni en áður þannig að veiðarnar eru háðar afkastagetu vinnsluhúsa í landinu. Markaðsaðstæðurnar gera vertíðina sérkennilega að því leyti að það hefur ekki verið eins mikil sókn í svonefndar aukategundir og áður, segir Birgir Þór.

Gullver með fullfermi

Mikill hluti afla Gullvers NS fór til vinnslu í frystihúsi Síldarvinnslunnar á Seyðisfirði. Ljósm. Sigurður ÞorsteinssonMikill hluti afla Gullvers NS fór til vinnslu í frystihúsi Síldarvinnslunnar á Seyðisfirði.
Ljósm. Sigurður Þorsteinsson
Ísfisktogarinn Gullver NS landaði fullfermi eða 108 tonnum á Seyðisfirði í gærmorgun. Uppistaða aflans var þorskur og ýsa en einnig var nokkuð af ufsa og gullkarfa. Frystihús Síldarvinnslunnar á Seyðisfirði tók drjúgan hluta aflans til vinnslu en hluti hans fór til vinnslu á Akureyri og í Neskaupstað. Þórhallur Jónsson skipstjóri segir að nú á tímum kórónaveirunnar fari Gullver í eina veiðiferð á viku og í þessari veiðiferð hafi verið farið suður fyrir land. „Við byrjuðum í Breiðamerkurdýpi og á Öræfagrunni og tókum þar þrjú hol. Síðan var keyrt á Selvogsbankann og þar fengust 85-90 tonn á einum og hálfum sólarhring. Þá var komið hrygningarstopp og Selvogsbankanum lokað. Það verður að segjast að þetta var fínasti túr“, segir Þórhallur.
 
Gullver NS heldur á ný til veiða í kvöld.
 
 

Kolmunnaflotinn á reki á gráa svæðinu

Íslensku kolmunnaskipin láta reka á gráa svæðinu suður af Færeyjum. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonÍslensku kolmunnaskipin láta reka á gráa svæðinu suður af Færeyjum. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonHeimasíðan ræddi við Tómas Kárason, skipstjóra á Beiti NK, í dag og spurðist frétta af kolmunnaveiðum. Tómas sagði að heldur lítið væri að frétta en beðið væri eftir því að kolmunninn gengi úr skoskri lögsögu inn á hið svonefnda gráa svæði suður af Færeyjum. „Hér eru öll skip á reki. Ég held að hér á hinu svonefnda gráa svæði séu 14 íslensk skip og hér er einnig grænlenska skipið Polar Amaroq og allmargir Rússar. Færeysku skipin voru hér en ég held að þau séu farin í land. Skipin eru alldreifð, en það er ekkert að gerast. Það gætu verið einhverjir dagar í að kolmunninn gangi inn á svæðið en það hafa borist fréttir af fínustu veiði innan skoskrar lögsögu. Menn bíða semsagt eftir því að fiskurinn gangi norðureftir en hér hefur gjarnan verið byrjuð veiði um þetta leyti. Staðreyndin er sú að þetta kemur mönnum ekkert rosalega á óvart. Það getur verið breytilegt frá ári til árs hvenær fiskurinn kemur á þessar slóðir. Menn eru bara rólegir, fylgjast með og bíða. Það er bara ekkert annað að gera í stöðunni,“ segir Tómas.

Skipin ýmist að veiðum eða í landi yfir páskana

Bergey londun mars 2020 GA
Kolmunnaskipin sem lágu í Norðfjarðarhöfn  héldu til veiða í gær þegar niðurstöður skimunar áhafna þeirra fyrir Covid 19 lágu fyrir. Niðurstöðurnar voru neikvæðar í öllum tilvikum og því ekkert því til fyrirstöðu að láta úr höfn. Skipin munu hefja veiðar á gráa svæðinu suður af Færeyjum en þangað eru um 350 mílur frá Neskaupstað. Í dag höfðu engar fréttir borist um kolmunnaveiði á gráa svæðinu.
 
Gullver NS landaði 104 tonnum af blönduðum afla á Seyðisfirði í gærmorgun. Gert er ráð fyrir að hann haldi á ný til veiða klukkan átta í kvöld og verði á miðunum yfir páskahátíðina.
 
Skip Bergs-Hugins í Vestmannaeyjum, Bergey VE og Vestmannaey VE, munu verða í landi yfir páskana. Bergey landaði í Eyjum í gærkvöldi og Vestmannaey er að landa í dag. Ráðgert er að bæði skipin haldi til veiða á annan í páskum. 

Janus, áður Stóri-Börkur, hverfur brátt á braut – 7.000 mílur til nýrrar heimahafnar

Pólska uppsjávarskipið Janus hefur verið selt fiskeldisfyrirtæki í Mexíkó og verður ný heimahöfn skipsins Ensenada á Kyrrahafsströndinni. Siglingin til nýju heimahafnarinnar er um 7.000 sjómílur og má gera ráð fyrir hún taki rúmlega 26 daga. Þessi langa sigling verður rétt liðlega hálfnuð þegar komið verður í Panamaskurðinn.  
 
Fyrirtækið sem festir kaup á Janusi heitir Baja Aqua-farms og var stofnað árið 2000. Á vegum fyrirtækisins er veiddur túnfiskur sem er áframalinn í kvíum upp í sláturstærð. Janusi er ætlað að gegna hlutverki fóðurskips en í honum verður fóðurfiskur geymdur í kælilestum sem síðan verður dælt í kvíarnar. Einnig er fyrirhugað að Janus leggi stund á veiðar í einhverjum mæli á ákveðnum tímum ársins.
 
Pólska uppsjávarskipið Janus liggur nú við bryggju á Akureyri. Það á fyrir höndum sjö þúsund mílna siglingu til nýrrar heimahafnar. Ljósm. Þorgeir BaldurssonPólska uppsjávarskipið Janus liggur nú við bryggju á Akureyri. Það á fyrir höndum sjö þúsund mílna siglingu til nýrrar heimahafnar. Ljósm. Þorgeir BaldurssonJanus var áður í eigu Síldarvinnslunnar og bar lengst af nafnið Börkur og síðan Birtingur. Skipið var selt pólsku fyrirtæki árið 2016 og fékk þá nafnið Janus. Janus var gerður út til kolmunnaveiða vorið 2017 en þá um sumarið var skipinu síðan lagt og lá það bundið við bryggju á Seyðisfirði í tæplega eitt ár, en sumarið 2018 var það flutt til Reyðarfjarðar. Á Reyðarfirði lá það þar til nýverið, en þá var því siglt til Akureyrar þar sem Slippurinn sinnti ýmsum verkefnum áður en nýir eigendur taka við því og það hverfur endanlega úr landi. Janus liggur nú við bryggju á Akureyri og ekki er ljóst hvenær hann siglir á brott en Covid-19 veldur þar óvissu.
 
Hér verður saga þessa merka aflaskips rakin í örstuttu máli en það hlýtur að teljast eitt af merkari skipum sem verið hafa í eigu Síldarvinnslunnar.
 
Síldarvinnslan festi kaup á stóru uppsjávarskipi árið 1973 og fékk það nafnið Börkur. Skipið var 1000 lestir að stærð og efuðust margir í upphafi um að það myndi henta til loðnu- og kolmunnaveiða en tilgangurinn með kaupunum var fyrst og fremst að leggja stund á slíkar veiðar. Stærð skipsins gerði það að verkum að Norðfirðingar hófu fljótlega að kalla skipið Stóra-Börk.
 

Börkur NK eins og hann leit út til ársins 1998. Ljósm. Þórður ÞórðarsonBörkur NK eins og hann leit út til ársins 1998.
Ljósm. Þórður Þórðarson

Börkur var smíðaður í Noregi árið 1968 og hafði áður en Síldarvinnslan eignaðist hann verið í eigu norsks fyrirtækis. Skipið átti þá heimahöfn í Hamilton á Bermudaeyjum.
 
Vel gekk frá upphafi að veiða loðnu á Börk og hentaði skipið ágætlega til slíkra veiða. Sífellt urðu farmar skipsins stærri. Í fyrstu voru einungis 750 tonn sett í það en brátt færðu menn sig upp á skaftið og komu að landi með 900 tonna farm en það var þá stærsti farmur íslensks skips. Í næstu veiðiferð sló Börkur fyrra met og kom með 950 tonn. Að því kom síðan að farið var að setja 1.100 tonn í skipið og enn síðar 1.350 tonn.
 
Kolmunnaveiðar Barkar gengu ekki eins vel og loðnuveiðarnar en hann hélt í fyrsta sinn til veiða á kolmunna 8. maí 1973. Eftir tilraunina til kolmunnaveiða þetta fyrsta ár var hlé gert á þeim en á árunum 1976-1982 hélt Börkur ávallt til kolmunnaveiða að undanskildu árinu 1979. Öll árin var afli tregur auk þess sem verðlagningin á kolmunnanum var ekki til að hvetja til veiðanna.
 

Börkur NK eftir að honum var breytt og hann lengdur árið 1998. Ljósm. Þorgeir BaldurssonBörkur NK eftir að honum var breytt og hann lengdur árið 1998. Ljósm. Þorgeir Baldursson

Árum saman gekk erfiðlega að finna Berki nægjanleg verkefni og stóð reyndar til að selja skipið árið 1976 en ekki kom þó til þess. Ávallt var verkefna leitað og lagði Börkur til dæmis stund á síld- og makrílveiðar í Norðursjó fyrstu fjögur sumrin sem hann var í eigu Síldarvinnslunnar. Síðla sumars 1975 var Börkur sendur til loðnuveiða í Barentshafi en fyrr um árið hafði hann veitt hrossamakríl undan ströndum norðvestur Afríku. Þá má geta þess að um árabil var skipið nýtt til að sigla með ísvarinn fisk frá Neskaupstað til Grimsby yfir sumarmánuðina og til baka flutti hann ódýra olíu sem togarar Síldarvinnslunnar nýttu. Með tímanum jukust verkefni Barkar og að því kom að unnt var að halda honum til fiskjar á heimamiðum stærstan hluta ársins.
 
Fyrstu 25 árin sem skipið var í eigu Síldarvinnslunnar voru ekki miklar breytingar gerðar á því ef undan eru skilin vélaskipti árið 1979 en þá var sett í það öflugri vél. Í janúarmánuði 1998 kom Börkur hins vegar til heimahafnar frá Póllandi þar sem gagngerar breytingar höfðu verið framkvæmdar á skipinu. Það var lengt um tæplega 15 metra, settur á það bakki, perustefni, ný brú og allar vistarverur skipverja endurnýjaðar. Eins var allur spilbúnaður skipsins endurnýjaður, skipið sérstaklega útbúið til flotvörpuveiða og kælikerfi sett í lestar. Burðargetan að afloknum breytinginum var 1.800 tonn. Staðreyndin er sú að eftir breytingarnar var ekki ýkja mikið eftir af hinu upphaflega skipi. Árið 1999 hélt Börkur síðan í vélarskipti til Englands og þá var sett í hann 7.400 hestafla Caterpillar vél.
 
Á árunum 2012 til 2016 bar skipið nafnið Birtingur. Ljósm. Þorgeir BaldurssonÁ árunum 2012 til 2016 bar skipið nafnið Birtingur.
Ljósm. Þorgeir Baldursson
Árið 2012 festi Síldarvinnslan kaup á nýjum Berki og þá fékk gamli Börkur nafnið Birtingur. Bar hann það nafn þar til hann var seldur pólska fyrirtækinu eins og fyrr greinir árið 2016. 
 
Afli Barkar (síðar Birtings) á þeim 43 árum sem Síldarvinnslan gerði hann út nam 1.546.235 tonnum og eru líkur á að ekkert íslenskt fiskiskip hafi fært jafn mikinn afla að landi.
 
Fyrsti skipstjórinn á Berki var Sigurjón Valdimarsson og stýrði hann skipinu allt til ársins 1981. Á árunum 1974-1976 var Hjörvar Valdimarsson einnig skipstjóri á móti Sigurjóni og á árunum 1976-1989 var Magni Kristjánsson skipstjóri, ásamt Sigurjóni framan af. Síðar áttu Jón Einar Jónsson, Helgi Valdimarsson, Sturla þórðarson, Sigurbergur Hauksson og fleiri eftir að setjast í skipstjórastólinn á Berki. Eftir að skipið fékk nafnið Janus var Atli Rúnar Eysteinsson skipstjóri á því um tíma.