„Erfitt, en skemmtilegt og lærdómsríkt“

Lísa Margrét Rúnarsdóttir háseti á frystitogaranum Blængi NK. Ljósm. Hákon ErnusonLísa Margrét Rúnarsdóttir háseti á frystitogaranum Blængi NK.
Ljósm. Hákon Ernuson
Hún heitir Lísa Margrét Rúnarsdóttir og er háseti á frystitogaranum Blængi NK. Hún er tvítug að aldri og segist vera Vestmannaeyingur en hefur dvalið víða. Til dæmis var hún í framhaldsskóla í Brussel þar sem faðir hennar hefur starfað. Þaðan útskrifaðist hún árið 2016. Lísa Margrét hefur lokið tveggja ára námi í hjúkrunarfræðum við Háskólann á Akureyri en nú hefur hún ákveðið að stefna að námi í læknisfræði. Að aflokinni núverandi veiðiferð ætlar hún að byrja að læra fyrir inntökupróf í læknisfræðina.
 
Heimasíðan tók Lísu tali áður en Blængur hélt til veiða sl. þriðjudag, en það er önnur veiðiferðin sem hún er í áhöfn skipsins. Óvissa ríkir um framhald veru Lísu um borð í Blængi enda er ráðgert að skipið fari í slipp að lokinni yfirstandandi veiðiferð. Hafa skal í huga að Lísa er fyrsta konan sem er í áhöfn Blængs eftir að Síldarvinnslan eignaðist skipið.
 
Þegar Lísa er spurð um hlutverk hennar í síðasta túr Blængs stendur ekki á svari. „Ég er bara venjulegur háseti hér um borð. Ég sinnti öllum störfum í vinnslunni og síðan var ég einnig fjórði maður uppi á dekki og var hægri hönd netamannsins. Þetta var erfitt, en skemmtilegt og lærdómsríkt. Fyrsta nóttin um borð var mjög erfið. Þá var hörkubræla og ég kastaðist til í kojunni en svo byrjaði vaktin klukkan fjögur. Þegar vaktin var að byrja spurði ég sjálfan mig: Hvað ertu eiginlega búin að koma þér útí, Lísa ? Síðan vandist þetta og mér þótti gaman að vinnunni“.
 
Hvernig skyldi hafa verið tekið á móti henni um borð? „Strákarnir tóku mjög vel á móti mér og ég myndi segja að nýliðafræðslan um borð sé til fyrirmyndar. Í túrnum var haldin æfing þar sem maður átti að hafa slasast niðri í frystilestinni og þyrla átti að koma til að sækja hann eftir 45 mínútur. Við þurftum að hlúa að manninum, koma honum upp og gera hann tilbúinn um borð í þyrluna. Þetta var gagnlegt og menn ráku augun í sitthvað sem betur mátti fara í þessu ferli“.
 
Var vinnan um borð í fyrsta túrnum ekki líkamlega erfið? „Jú, hún var það. Síðan fannst mér líka svona langur túr vera andlega erfiður. Það skiptir hins vegar öllu máli að það ríki góður andi um borð í svona skipi og það er gott andrúmsloft um borð í Blængi. Í vinnslunni var fyrst og fremst unnin grálúða og reyndar líka þorskur í þessum fyrsta túr mínum. Lúðan er hausuð, sporðskorin, skafin innan, pökkuð, fryst og sett í kassa áður en hún fer í frystilestina. Þorskurinn er flakaður, snyrtur og pakkaður með hefðbundum hætti áður en hann er frystur.  Ég var frá upphafi staðráðin í að standa mig vel og ég held ég hafi gert það. Mér var til dæmis sagt að ég hefði aldrei fengið að fara og starfa uppi á dekki ef ég hefði ekki staðið mig í vinnslunni. Og ég hefði reyndar heldur ekki fengið að fara annan túr. En nú er ég komin um borð og túr númer tvö er framundan og ég hlakka bara til,“ sagði Lísa Margrét að lokum. 

Mjög góð makrílveiði

Beitir NK er á landleið úr Smugunni með 1.310 tonn af makríl. Ljósm. Helgi Freyr ÓlafssonBeitir NK er á landleið úr Smugunni með 1.310 tonn af makríl.
Ljósm. Helgi Freyr Ólason
Nú er mjög góð makrílveiði í Smugunni. Skipin eru gjarnan að hífa 300 tonn eftir að hafa dregið skamman tíma. Það heyrir einnig til tíðinda að norskur bátur fékk þar 900 tonn af makríl í nót í gær.
 
Börkur NK kom til Neskaupstaðar í gærkvöldi með 640 tonn og hófst strax vinnsla í fiskiðjuveri Síldarvinnslunnar. Aflinn er heilfrystur að miklu leyti. Í kjölfar Barkar verður unninn afli úr Bjarna Ólafssyni AK sem er á landleið með tæplega 700 tonn. Beitir NK hefur verið að fá mjög góðan afla að undanförnu og er lagður af stað til Neskaupstaðar með 1.310 tonn sem fengust í aðeins fjórum holum. Aflinn úr Beiti verður unninn strax og vinnslu afla úr Bjarna Ólafssyni lýkur.
 
 
 

Nýr Börkur verður afhentur í árslok 2020

453 6

                Stjórn Síldarvinnslunnar hefur samþykkt að ganga til samninga við danska skipasmíðafyrirtækið Karstensens Skibsværft AS um smíði á nýju uppsjávarskipi. Mun skipið fá nafnið Börkur og verður það væntanlega afhent Síldarvinnslunni í lok árs 2020. Þessi nýi Börkur mun leysa af hólmi núverandi Börk sem verið hefur í eigu Síldarvinnslunnar frá árinu 2014, en nýsmíðin verður fimmta skipið í eigu fyrirtækisins sem ber þetta nafn.

                Karstensens er með höfuðstöðvar sínar í Skagen í Danmörku,  en auk þess rekur fyrirtækið skipasmíðastöð í Gdynia í Póllandi. Gert er ráð fyrir að skrokkur skipsins verði smíðaður í Póllandi.  Skipið verði síðan dregið til Danmerkur þar sem það verður fullklárað.  Karstensen hefur verið leiðandi í smíði uppsjávarskipa undanfarin ár en fyrirtækið hefur verið að afhenda 6-7 skip ári að undanförnu.

453 7

                Hinn nýi Börkur verður smíðaður fyrir flotvörpu- og hringnótaveiðar. Lengd skipsins verður 88 metrar, breiddin 16,6 metrar og dýptin 9,6 metrar. Stærðin er 4.100 brúttótonn. Aðalvélar verða tvær 3200 kw hvor vél og rafall skipsins verður 3500 kw.   Þá verður í skipinu 820 kw hjálparvél.  Tvö kerfi, hvort um sig 1.500 kw, verða í skipinu til að kæla aflann, en samtals verða kælitankarnir 13 talsins og eru þeir alls 3.420 rúmmetrar. Vistarverur í skipinu verða fyrir 16.

                Við smíði  skipsins  verður vandað til allra þátta og hugað að vinnuaðstöðu og aðbúnaði sjómanna.

                Sá Börkur sem hverfa mun á braut með tilkomu nýja skipsins hefur reynst Síldarvinnslunni afar vel. Skipið var smíðað í Tyrklandi árið 2012. Það er 80, 30 metrar að lengd, 17 metrar að breidd og 3.588 brúttótonn að stærð.

453 4

                Gunnþór B. Ingvason framkvæmdastjóri Síldarvinnslunnar segir eftirfarandi um smíði nýs Barkar:

                Þetta er mjög spennandi verkefni og fellur vel að framtíðarsýn okkar hvað snertir veiðar og vinnslu uppsjávartegunda. Það er ljóst að miklar sveiflur í kvótum einkenna veiði úr okkar helstu fiskistofnum. Sem dæmi vitum við ekki núna hvort Síldarvinnslan er að fara að veiða 70 þúsund tonn eða 7 þúsund tonn á komandi loðnuvertíð. Sókn eftir kolmunna er löng og hefur verið að færast í aukana að veiða úr þeim stofni á alþjóðlegum hafsvæðum. Þá skiptir máli að hafa stór og öflug skip. Það er ekki langt síðan núverandi Börkur var keyptur og hann hefur reynst okkur  vel, en árið 2020 verður hann orðinn átta ára gamall. Með nýjum Berki fáum við skip með öfluga kæligetu og allur aðbúnaður um borð verður mjög góður. Nýja skipið verður sparneytnara og burðarmeira, núverandi Börkur er með 2500 rúmmetra lestar á meðan sá nýi verður með rúmlega 3.400 rúmmetra lestar.

                Við höfum kynnt okkur vel þau uppsjávarskip sem smíðuð hafa verið að undanförnu og hafa skipin frá Karstensens reynst vel, enda er mikil reynsla þar innanbúðar hvað varðar smíði á uppsjávarskipum. 

               

Síldarvinnslan á atvinnulífssýningu

Frá kynningarbás Síldarvinnslunnar á atvinnulífssýningunni. Ljósm. Smári GeirssonFrá kynningarbás Síldarvinnslunnar á atvinnulífssýningunni.
Ljósm. Smári Geirsson
Sl. laugardag stóð félagið Ungt Austurland fyrir náms- og atvinnulífssýningu í íþróttahúsinu á Egilsstöðum. Sýningin bar yfirskriftina að heiman og heim. Helsti styrktaraðili sýningarinnar var Samband sveitarfélaga á Austurlandi og var hún eitt af áhersluverkefnum Sóknaráætlunar Austurlands.
 
Markmið sýningarinnar var að kynna fyrir ungu fólki fjölbreytt og spennandi framtíðartækifæri á Austurlandi en til hliðar við sýninguna voru fluttir ýmsir fyrirlestrar sem tengdust efninu.
 
Alls kynntu um fimmtíu fyrirtæki, félög og stofnanir starfsemi sína á sýningunni og var Síldarvinnslan þar á meðal. Fjölmargir heimsóttu kynningarbás Síldarvinnslunnar og þar voru upplýsingar veittar um fyrirtækið og fyrirspurnum gesta svarað. Athygli vakti að þó að sýningin væri einkum ætluð ungu fólki þá heimsótti hana fólk á öllum aldri og virtist njóta þess að fræðast um þá fjölbreyttu starfsemi sem þrífst í austfirsku samfélagi. 
 
Þetta framtak félagsins Ungt Austurland er lofsvert og ánægjulegt var að sjá hve þátttakan í sýningarhaldinu var góð. Ungt Austurland var stofnað árið 2017 og eru það félagasamtök ungs fólks á aldrinum 18 – 40 ára. Tilgangur félagsins er að gera Austurland að vænlegum búsetukosti fyrir ungt fólk, að styrkja tengslanet ungs fólks á Austurlandi, auðga umræðu um byggðaþróun á Austurlandi og vera öflugur málsvari ungs fólks í landshlutanum. 
 

Besta ár Gullvers

Gullver NS heldur til veiða. Ljósm. Ómar BogasonGullver NS heldur til veiða. Ljósm. Ómar Bogason Ísfisktogarinn Gullver NS kom til Seyðisfjarðar í morgun úr síðustu veiðiferð kvótaársins. Aflinn var 70 tonn, þar af um 40 tonn þorskur. Segja má að kvótaárið hafi reynst þeim Gullversmönnum afar farsælt. Afli skipsins á árinu er 5730 tonn og er það langmesti ársafli frá því að skipið hóf veiðar árið 1983. Alls er þorskafli ársins 3400 tonn, 730 tonn ýsa, tæp 700 tonn ufsi og um 650 tonn karfi. Afli Gullvers fer til vinnslu hjá fiskvinnslustöð Síldarvinnslunnar á Seyðisfirði og hjá fiskvinnslustöðvum Samherja auk þess sem hluti aflans er seldur á fiskmörkuðum eða fluttur beint út.
 
Skipstjórar á Gullver eru þeir Rúnar L. Gunnarsson og Þórhallur Jónsson. Rúnar segir að afar vel hafi gengið að fiska á fiskveiðiárinu. „Almennt hefur afli verið góður allt árið og auðvitað skiptir máli að skipið er vel nýtt og kvóti nægur. Við höfum aðallega veitt á okkar hefðbundnu miðum úti fyrir Suðausturlandi, í Hvalbakshalli, Litladýpi og Berufjarðarálnum. Að auki fórum við fjóra eða fimm túra á Selvogsbanka. Ég held að allir um borð séu ánægðir með árangurinn,“ segir Rúnar.
 
Þórhallur Jónasson tekur undir með Rúnari. „Þetta fiskveiðiár hefur gengið einstaklega vel og reyndar betur en maður þorði að vona í upphafi. Við höfum ekki lent í neinum áföllum eins og biliríi eða slíku þannig að tíminn hefur nýst vel. Við höfum nánast alltaf getað sótt þann afla sem óskað hefur verið eftir og til dæmis hentað vinnslunni. Sannleikurinn er sá að kvótaárið hefur gengið eins og í sögu og það eru allir ánægðir með það,“ segir Þórhallur.
 

Mikill afli og ýsuveiðin aldrei meiri

Bergey VE kemur til Eyja með fullfermi úr síðustu veiðiferð fiskveiðiársins sl. þriðjudag. Ljósm. Tói VídóBergey VE kemur til Eyja með fullfermi úr síðustu veiðiferð
fiskveiðiársins sl. þriðjudag. Ljósm. Tói Vídó
Ágúsmánuður hefur svo sannarlega verið góður hjá Vestmannaey VE og Bergey VE en það er Bergur-Huginn, dótturfélag Síldarvinnslunnar, sem gerir skipin út. Afli skipanna samtals í mánuðinum er 829 tonn af slægðum fiski en til samanburðar veiddu þau 661 tonn í fyrra. Heildarafli hvors skips á fiskveiðiárinu fer yfir 5000 tonn af óslægðum fiski og hefur aflinn aldrei verið meiri. Fyrir utan þann kvóta sem er á skipunum hefur Bergur-Huginn leigt um 3000 þorskígildi til sín á fiskveiðiárinu sem flutt hafa verið til Eyja ofan af landi. Til að fræðast nánar um gang veiðanna hjá skipum Bergs-Hugins á fiskveiðiárinu sló heimasíðan á þráðinn til Birgis Þórs Sverrissonar skipstjóra á Vestmannaey. „Þetta ár hefur verið einstaklega gott hjá Vestmannaey og Bergey og ágústmánuður sem nú er að líða hefur verið alger toppmánuður, sérstaklega hvað varðar ýsuveiði. Eftir þjóðhátíð fórum við einn túr þar sem veidd var ýsa út af Reykjanesi og gekk það eins og í sögu. Síðan veiddum við ýsuna mikið við Eyjar. Í síðustu túrum mánaðarins byrjuðum við gjarnan í ýsunni við Eyjar en síðan var farið austur eftir og endað í þorski í Litladýpi. Í þessum veiðiferðum var lögð áhersla á að tína upp ýmsar tegundir sem þurftu að nást fyrir lok fiskveiðiársins eins og til dæmis kola, steinbít, löngu o.fl. Sannast sagna hefur ýsuveiðin í sumar verið svakalega góð en það eru fáir sem leggja áherslu á hana. Við þurftum stundum að hafa dálítið fyrir því að finna ýsuna en þegar hún kom í leitirnar gekk veiðin afbragðsvel. Á kvótaárinu hafa  Vestmannaey og Bergey veitt um 1900 tonn af óslægðri ýsu hvort skip og veiðin hefur aldrei verið meiri hjá okkur. Það eru örugglega ekki mörg íslensk skip sem hafa borið að landi jafn mikinn ýsuafla á einu ári. Það er líka athyglisvert að skip Síldarvinnslunnar hafa veitt um 4.600 tonn af ýsu á árinu en heildarársaflinn við landið er um 43.000 tonn. Við höfum auðvitað líka fiskað óhemju af þorski miðað við það sem við erum vanir,“ segir Birgir.
 
Birgir tekur fram að alls ekki sé róið mjög stíft á Eyjunum tveimur. „Það er alls ekki stíft sótt og oft góð hlé á milli róðra. Vetmannaey og Bergey eru togarar af smæstu gerð og það væri ekki hægt að fiska svona á skipin ef ekki væri á þeim góður mannskapur. Það eru 12 í áhöfn á hvoru skipi og oft er gert að tugum tonna á hverjum sólarhring. Þetta væri ekki hægt nema með hörkuköllum,“ segir Birgir að lokum.