Úrvalsmjöl fæst úr kolmunnanum

Fiskimjölsverksmiðja Síldarvinnslunnar á Seyðisfirði. Ljósm. Ómar BogasonFiskimjölsverksmiðja Síldarvinnslunnar á Seyðisfirði.
Ljósm. Ómar Bogason
Fyrstu kolmunnaförmunum, eftir að veiðar hófust suður af Færeyjum, var landað í fiskimjölsverksmiðjur Síldarvinnslunnar í Neskaupstað og á Seyðisfirði í fyrrakvöld. Margrét EA kom með um 2.000 tonn til Neskaupstaðar og Bjarni Ólafsson AK með um 1.800 tonn til Seyðisfjarðar. Nú er verið að ljúka við að vinna þessa fyrstu farma í verksmiðjunum og í tilefni af því ræddi heimasíðan við Hafþór Eiríksson verksmiðjustjóra í Neskaupstað og Gunnar Sverrisson verksmiðjustjóra á Seyðisfirði. Fram kom hjá þeim báðum að kolmunninn væri úrvalshráefni til mjölframleiðslu en hins vegar fengist lítið lýsi úr honum á þessum árstíma. „Þegar kolmunninn er veiddur vestur af Írlandi er hann mun feitari, en eftir hrygningu leitar hann norður eftir í ætisleit og er þá heldur horaður, en vissulega er hann mishoraður á milli ára,“ segir Gunnar. Gunnar segir einnig að mjög vel gangi að vinna kolmunnann á Seyðisfirði og muni vinnslu á þessum fyrsta farmi sem þangað barst ljúka í kvöld.
 
Hafþór upplýsir að vinnsla á kolmunnanum gangi mjög vel í Neskaupstað „Við erum að ljúka við að vinna kolmunnann úr Margréti en það er von á Hákoni EA með ein 1.600 tonn síðar í dag þannig að vinnslan verður samfelld áfram. Þá virðast veiðar ganga vel og vonandi er hörkukolmunnavertíð framundan,“ segir Hafþór. 

Fullfermi eftir fjóra daga á veiðum

: Gullver NS landaði fullfermi á Seyðisfirði í gær. Ljósm. Ómar BogasonGullver NS landaði fullfermi á Seyðisfirði í gær.
Ljósm. Ómar Bogason
Ísfisktogarinn Gullver NS landaði fullfermi eða 111 tonnum á Seyðisfirði í gær. Uppistaða aflans var þorskur og ufsi. Rúnar L. Gunnarsson skipstjóri segir að veitt hafi verið á hefðbundnum miðum skipsins. „Við fengum aflann í Berufjarðarál, Hvalbakshalli og enduðum í Litladýpinu. Þetta voru fjórir dagar að veiðum. Á þessum tímum er allt í hægagangi hjá okkur eins og annars staðar í samfélaginu. Við förum einungis eina veiðiferð í viku og það verður haldið til veiða á ný klukkan átta annað kvöld,“ segir Rúnar.

 

 

 

Fyrstu kolmunnafarmarnir á leiðinni og góð veiði

Beitir NK að veiðum. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonBeitir NK að veiðum. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonGert er ráð fyrir að Margrét EA komi með liðlega 2.000 tonn af kolmunna til Neskaupstaðar seint í dag eða í kvöld og litlu síðar mun Bjarni Ólafsson AK koma með um 1.850 tonn til Seyðisfjarðar. Heimasíðan ræddi við Tómas Kárason, skipstjóra á Beiti NK, en skipið var að toga á kolmunnamiðunum á gráa svæðinu suður af Færeyjum. „Við erum komnir með rúm 1.500 tonn og erum að fara að hífa. Ég held að það sé mjög gott í, allavega 400 tonn, en aflinn er ekki kominn um borð fyrr en hann er kominn um borð eins og einhver góður maður sagði. Þetta lítur vel út hérna; gott veður og meira að sjá í dag en í gær. Það eru mörg skip að veiðum hérna, ég held að þau séu um 50 talsins. Hér eru grænlensk, færeysk, og rússnesk skip og svo er hér einn Norðmaður auk íslensku skipanna. Þessi floti dreifðist í gær á um 20 mílna breitt svæði,“ segir Tómas.

 

 

Eyjarnar lönduðu á laugardagsmorgun

Vestmannaey VE og Bergey VE að landa sl. laugardagsmorgun. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonVestmannaey VE og Bergey VE að landa sl. laugardagsmorgun. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonÍsfisktogararnir Bergey VE og Vestmannaey VE lönduðu báðir í Vestmannaeyjum á laugardagsmorgun að aflokinni stuttri veiðiferð. Aflinn var mestmegnis ýsa sem fékkst á Síðugrunni og Öræfagrunni. Jón Valgeirsson, skipstjóri á Bergey, segir að aflinn hafi farið til vinnslu í Vestmannaeyjum, á Dalvík og á Seyðisfirði. „Við förum út í fyrramálið en þá verður opnað vestan við Port eftir hrygningarlokun en aftur á móti lokað austurfrá. Við förum út í fyrramálið og þá verður líklega byrjað í Háfadýpinu og á Landsuðurhrauni. Þessum svæðum var lokað 12. apríl en opna í fyrramálið klukkan 10. Vertíðin hefur bara verið góð til þessa, en veiran hefur hægt á öllu og yfirleitt bara farnir tveir túrar í viku,“ segir Jón.

 

 

 

Hörku kolmunnaveiði hafin á gráa svæðinu

Bjarni Ólafsson AK að veiðum. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonBjarni Ólafsson AK að veiðum. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonKolmunnaveiði á gráa svæðinu suður af Færeyjum er hafin af góðum krafti. Kolmunnaskipin köstuðu í gærkvöldi og fengu mörg hver góðan afla í fyrsta holi. Heimasíðan ræddi stuttlega við Gísla Runólfsson skipstjóra á Bjarna Ólafssyni AK og spurði hann hvort væri ekki bros á hverju andliti um borð. „Jú, það má alveg segja það. Við köstuðum klukkan 10 í gærkvöldi austarlega á gráa svæðinu, drógum í 10 tíma og aflinn var 550 tonn. Það má því alveg segja að þetta byrji vel. Við köstuðum strax aftur, erum búnir að toga í tvo tíma og þetta hol lítur líka afar vel út. Hér um borð eru allir glaðir enda búið að bíða eftir því að veiðar hæfust. Við fórum frá Neskaupstað fyrir 10 dögum og höfum síðan beðið eftir að fiskurinn gengi úr skosku lögsögunni og inn á gráa svæðið. Annars er veiðin að hefjast um líkt leyti og í fyrra. Mér sýnist að veiðin hafi byrjað 14. apríl í fyrra þannig að það munar ekki miklu. Við lítum bara á biðina eftir kolmunnanum sem góða sóttkví. Það hafa fleiri skip verið að fá mjög góð hol. Polar Amaroq hífði 620 tonn áðan og ég held að Víkingur hafi verið með 580 tonn. Beitir NK hífði í nótt tæplega 200 tonn eftir að hafa dregið stutt og Margrét EA var líka kominn með afla. Mér líst afar vel á þetta. Útlitið er býsna bjart og ég held að þetta verði bara vaxandi“,segir Gísli.

Ágætis vertíð en sérkennileg

Stjáni Nínon (Kristján Hilmarsson), starfsmaður Vestmannaeyjahafnar að vigta upp úr Vestmannaey VE í gærmorgun. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonStjáni Nínon (Kristján Hilmarsson), starfsmaður Vestmannaeyjahafnar að vigta upp úr Vestmannaey VE í gærmorgun. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonÍsfisktogarinn Vestmannaey VE landaði fullfermi í heimahöfn í gærmorgun og í kjölfarið var góðum afla landað úr systurskipinu Bergey VE. Heimasíðan ræddi við Birgi Þór Sverrisson, skipstjóra á Vestmannaey, og spurði hann hvernig veiðiferðin hefði gengið og einnig hvað hann vildi segja um vertíðina hingað til. „Það verður að segjast að þessi veiðiferð gekk vel. Við vorum um tvo sólarhringa á veiðum. Við hófum veiðar suður af Vík og síðan var haldið austur á Síðugrunn og í Skaftárdýpið. Aflinn var ágætur, fallegur þorskur og ýsa. Það er verið að loka ýmsum svæðum og páskalokanirnar hafa eðlilega áhrif á hvar veitt er. Við reiknum með að landa á ný á laugardag og síðan er gert ráð fyrir að fara á Selvogsbankann sem verður opnaður eftir helgina. Það verður að segjast að þetta er búin að vera ágætis vertíð þó tíðin hafi lengi verið leiðinleg. Brælurnar hafa gert það að verkum að túrarnir hafa oft verið heldur snaggaralegir. Skipin hafa ekki veitt á fullum afköstum að undanförnu vegna markaðsaðstæðna, en kórónafaraldurinn hefur haft mikil áhrif í þessu sambandi. Svo hefur öll áhersla verið lögð á að veiða þann fisk sem unnt er að losna við. Ýmsir markaðir fyrir ferskan fisk eru hreinlega lokaðir og aðrir taka við miklu minna magni en áður þannig að veiðarnar eru háðar afkastagetu vinnsluhúsa í landinu. Markaðsaðstæðurnar gera vertíðina sérkennilega að því leyti að það hefur ekki verið eins mikil sókn í svonefndar aukategundir og áður, segir Birgir Þór.

Gullver með fullfermi

Mikill hluti afla Gullvers NS fór til vinnslu í frystihúsi Síldarvinnslunnar á Seyðisfirði. Ljósm. Sigurður ÞorsteinssonMikill hluti afla Gullvers NS fór til vinnslu í frystihúsi Síldarvinnslunnar á Seyðisfirði.
Ljósm. Sigurður Þorsteinsson
Ísfisktogarinn Gullver NS landaði fullfermi eða 108 tonnum á Seyðisfirði í gærmorgun. Uppistaða aflans var þorskur og ýsa en einnig var nokkuð af ufsa og gullkarfa. Frystihús Síldarvinnslunnar á Seyðisfirði tók drjúgan hluta aflans til vinnslu en hluti hans fór til vinnslu á Akureyri og í Neskaupstað. Þórhallur Jónsson skipstjóri segir að nú á tímum kórónaveirunnar fari Gullver í eina veiðiferð á viku og í þessari veiðiferð hafi verið farið suður fyrir land. „Við byrjuðum í Breiðamerkurdýpi og á Öræfagrunni og tókum þar þrjú hol. Síðan var keyrt á Selvogsbankann og þar fengust 85-90 tonn á einum og hálfum sólarhring. Þá var komið hrygningarstopp og Selvogsbankanum lokað. Það verður að segjast að þetta var fínasti túr“, segir Þórhallur.
 
Gullver NS heldur á ný til veiða í kvöld.
 
 

Kolmunnaflotinn á reki á gráa svæðinu

Íslensku kolmunnaskipin láta reka á gráa svæðinu suður af Færeyjum. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonÍslensku kolmunnaskipin láta reka á gráa svæðinu suður af Færeyjum. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonHeimasíðan ræddi við Tómas Kárason, skipstjóra á Beiti NK, í dag og spurðist frétta af kolmunnaveiðum. Tómas sagði að heldur lítið væri að frétta en beðið væri eftir því að kolmunninn gengi úr skoskri lögsögu inn á hið svonefnda gráa svæði suður af Færeyjum. „Hér eru öll skip á reki. Ég held að hér á hinu svonefnda gráa svæði séu 14 íslensk skip og hér er einnig grænlenska skipið Polar Amaroq og allmargir Rússar. Færeysku skipin voru hér en ég held að þau séu farin í land. Skipin eru alldreifð, en það er ekkert að gerast. Það gætu verið einhverjir dagar í að kolmunninn gangi inn á svæðið en það hafa borist fréttir af fínustu veiði innan skoskrar lögsögu. Menn bíða semsagt eftir því að fiskurinn gangi norðureftir en hér hefur gjarnan verið byrjuð veiði um þetta leyti. Staðreyndin er sú að þetta kemur mönnum ekkert rosalega á óvart. Það getur verið breytilegt frá ári til árs hvenær fiskurinn kemur á þessar slóðir. Menn eru bara rólegir, fylgjast með og bíða. Það er bara ekkert annað að gera í stöðunni,“ segir Tómas.

Skipin ýmist að veiðum eða í landi yfir páskana

Bergey londun mars 2020 GA
Kolmunnaskipin sem lágu í Norðfjarðarhöfn  héldu til veiða í gær þegar niðurstöður skimunar áhafna þeirra fyrir Covid 19 lágu fyrir. Niðurstöðurnar voru neikvæðar í öllum tilvikum og því ekkert því til fyrirstöðu að láta úr höfn. Skipin munu hefja veiðar á gráa svæðinu suður af Færeyjum en þangað eru um 350 mílur frá Neskaupstað. Í dag höfðu engar fréttir borist um kolmunnaveiði á gráa svæðinu.
 
Gullver NS landaði 104 tonnum af blönduðum afla á Seyðisfirði í gærmorgun. Gert er ráð fyrir að hann haldi á ný til veiða klukkan átta í kvöld og verði á miðunum yfir páskahátíðina.
 
Skip Bergs-Hugins í Vestmannaeyjum, Bergey VE og Vestmannaey VE, munu verða í landi yfir páskana. Bergey landaði í Eyjum í gærkvöldi og Vestmannaey er að landa í dag. Ráðgert er að bæði skipin haldi til veiða á annan í páskum. 

Janus, áður Stóri-Börkur, hverfur brátt á braut – 7.000 mílur til nýrrar heimahafnar

Pólska uppsjávarskipið Janus hefur verið selt fiskeldisfyrirtæki í Mexíkó og verður ný heimahöfn skipsins Ensenada á Kyrrahafsströndinni. Siglingin til nýju heimahafnarinnar er um 7.000 sjómílur og má gera ráð fyrir hún taki rúmlega 26 daga. Þessi langa sigling verður rétt liðlega hálfnuð þegar komið verður í Panamaskurðinn.  
 
Fyrirtækið sem festir kaup á Janusi heitir Baja Aqua-farms og var stofnað árið 2000. Á vegum fyrirtækisins er veiddur túnfiskur sem er áframalinn í kvíum upp í sláturstærð. Janusi er ætlað að gegna hlutverki fóðurskips en í honum verður fóðurfiskur geymdur í kælilestum sem síðan verður dælt í kvíarnar. Einnig er fyrirhugað að Janus leggi stund á veiðar í einhverjum mæli á ákveðnum tímum ársins.
 
Pólska uppsjávarskipið Janus liggur nú við bryggju á Akureyri. Það á fyrir höndum sjö þúsund mílna siglingu til nýrrar heimahafnar. Ljósm. Þorgeir BaldurssonPólska uppsjávarskipið Janus liggur nú við bryggju á Akureyri. Það á fyrir höndum sjö þúsund mílna siglingu til nýrrar heimahafnar. Ljósm. Þorgeir BaldurssonJanus var áður í eigu Síldarvinnslunnar og bar lengst af nafnið Börkur og síðan Birtingur. Skipið var selt pólsku fyrirtæki árið 2016 og fékk þá nafnið Janus. Janus var gerður út til kolmunnaveiða vorið 2017 en þá um sumarið var skipinu síðan lagt og lá það bundið við bryggju á Seyðisfirði í tæplega eitt ár, en sumarið 2018 var það flutt til Reyðarfjarðar. Á Reyðarfirði lá það þar til nýverið, en þá var því siglt til Akureyrar þar sem Slippurinn sinnti ýmsum verkefnum áður en nýir eigendur taka við því og það hverfur endanlega úr landi. Janus liggur nú við bryggju á Akureyri og ekki er ljóst hvenær hann siglir á brott en Covid-19 veldur þar óvissu.
 
Hér verður saga þessa merka aflaskips rakin í örstuttu máli en það hlýtur að teljast eitt af merkari skipum sem verið hafa í eigu Síldarvinnslunnar.
 
Síldarvinnslan festi kaup á stóru uppsjávarskipi árið 1973 og fékk það nafnið Börkur. Skipið var 1000 lestir að stærð og efuðust margir í upphafi um að það myndi henta til loðnu- og kolmunnaveiða en tilgangurinn með kaupunum var fyrst og fremst að leggja stund á slíkar veiðar. Stærð skipsins gerði það að verkum að Norðfirðingar hófu fljótlega að kalla skipið Stóra-Börk.
 

Börkur NK eins og hann leit út til ársins 1998. Ljósm. Þórður ÞórðarsonBörkur NK eins og hann leit út til ársins 1998.
Ljósm. Þórður Þórðarson

Börkur var smíðaður í Noregi árið 1968 og hafði áður en Síldarvinnslan eignaðist hann verið í eigu norsks fyrirtækis. Skipið átti þá heimahöfn í Hamilton á Bermudaeyjum.
 
Vel gekk frá upphafi að veiða loðnu á Börk og hentaði skipið ágætlega til slíkra veiða. Sífellt urðu farmar skipsins stærri. Í fyrstu voru einungis 750 tonn sett í það en brátt færðu menn sig upp á skaftið og komu að landi með 900 tonna farm en það var þá stærsti farmur íslensks skips. Í næstu veiðiferð sló Börkur fyrra met og kom með 950 tonn. Að því kom síðan að farið var að setja 1.100 tonn í skipið og enn síðar 1.350 tonn.
 
Kolmunnaveiðar Barkar gengu ekki eins vel og loðnuveiðarnar en hann hélt í fyrsta sinn til veiða á kolmunna 8. maí 1973. Eftir tilraunina til kolmunnaveiða þetta fyrsta ár var hlé gert á þeim en á árunum 1976-1982 hélt Börkur ávallt til kolmunnaveiða að undanskildu árinu 1979. Öll árin var afli tregur auk þess sem verðlagningin á kolmunnanum var ekki til að hvetja til veiðanna.
 

Börkur NK eftir að honum var breytt og hann lengdur árið 1998. Ljósm. Þorgeir BaldurssonBörkur NK eftir að honum var breytt og hann lengdur árið 1998. Ljósm. Þorgeir Baldursson

Árum saman gekk erfiðlega að finna Berki nægjanleg verkefni og stóð reyndar til að selja skipið árið 1976 en ekki kom þó til þess. Ávallt var verkefna leitað og lagði Börkur til dæmis stund á síld- og makrílveiðar í Norðursjó fyrstu fjögur sumrin sem hann var í eigu Síldarvinnslunnar. Síðla sumars 1975 var Börkur sendur til loðnuveiða í Barentshafi en fyrr um árið hafði hann veitt hrossamakríl undan ströndum norðvestur Afríku. Þá má geta þess að um árabil var skipið nýtt til að sigla með ísvarinn fisk frá Neskaupstað til Grimsby yfir sumarmánuðina og til baka flutti hann ódýra olíu sem togarar Síldarvinnslunnar nýttu. Með tímanum jukust verkefni Barkar og að því kom að unnt var að halda honum til fiskjar á heimamiðum stærstan hluta ársins.
 
Fyrstu 25 árin sem skipið var í eigu Síldarvinnslunnar voru ekki miklar breytingar gerðar á því ef undan eru skilin vélaskipti árið 1979 en þá var sett í það öflugri vél. Í janúarmánuði 1998 kom Börkur hins vegar til heimahafnar frá Póllandi þar sem gagngerar breytingar höfðu verið framkvæmdar á skipinu. Það var lengt um tæplega 15 metra, settur á það bakki, perustefni, ný brú og allar vistarverur skipverja endurnýjaðar. Eins var allur spilbúnaður skipsins endurnýjaður, skipið sérstaklega útbúið til flotvörpuveiða og kælikerfi sett í lestar. Burðargetan að afloknum breytinginum var 1.800 tonn. Staðreyndin er sú að eftir breytingarnar var ekki ýkja mikið eftir af hinu upphaflega skipi. Árið 1999 hélt Börkur síðan í vélarskipti til Englands og þá var sett í hann 7.400 hestafla Caterpillar vél.
 
Á árunum 2012 til 2016 bar skipið nafnið Birtingur. Ljósm. Þorgeir BaldurssonÁ árunum 2012 til 2016 bar skipið nafnið Birtingur.
Ljósm. Þorgeir Baldursson
Árið 2012 festi Síldarvinnslan kaup á nýjum Berki og þá fékk gamli Börkur nafnið Birtingur. Bar hann það nafn þar til hann var seldur pólska fyrirtækinu eins og fyrr greinir árið 2016. 
 
Afli Barkar (síðar Birtings) á þeim 43 árum sem Síldarvinnslan gerði hann út nam 1.546.235 tonnum og eru líkur á að ekkert íslenskt fiskiskip hafi fært jafn mikinn afla að landi.
 
Fyrsti skipstjórinn á Berki var Sigurjón Valdimarsson og stýrði hann skipinu allt til ársins 1981. Á árunum 1974-1976 var Hjörvar Valdimarsson einnig skipstjóri á móti Sigurjóni og á árunum 1976-1989 var Magni Kristjánsson skipstjóri, ásamt Sigurjóni framan af. Síðar áttu Jón Einar Jónsson, Helgi Valdimarsson, Sturla þórðarson, Sigurbergur Hauksson og fleiri eftir að setjast í skipstjórastólinn á Berki. Eftir að skipið fékk nafnið Janus var Atli Rúnar Eysteinsson skipstjóri á því um tíma.

Kolmunnaskipin halda til veiða þegar niðurstaða skimunar liggur fyrir

Kolmunnaskipin í Norðfjarðarhöfn bíða niðurstöðu skimunar áhafnanna. Ljósm. Smári GeirssonKolmunnaskipin í Norðfjarðarhöfn bíða niðurstöðu skimunar áhafnanna. Ljósm. Smári GeirssonKolmunnaskipin liggja enn í Norðfjarðarhöfn og bíða áhafnir þeirra eftir niðurstöðu skimunar fyrir Covid-19. Ráðgert er að halda til veiða á gráa svæðinu suður af Færeyjum strax og niðurstaða liggur fyrir síðar í kvöld eða á morgun. Áhafnir Barkar NK og Beitis NK fóru í skimun eystra á laugardag og áhöfn Bjarna Ólafssonar AK fór einnig í skimun. Hjörvar Hjálmarsson, skipstjóri á Berki, segist vonast eftir að enginn sé sýktur og þá sé ekkert því til fyrirstöðu að leysa landfestar. „Þetta hafa menn aldrei upplifað áður, en það er gríðarlega mikilvægt að haldið sé til veiða á fjarlæg mið á sóttfríu skipi. Í fyrra hófum við veiðar á gráa svæðinu 6. apríl og á undanförnum árum hefur veiði hafist þarna á bilinu 5.-12. apríl. Við höfum að vísu ekki fengið neinar fréttir af veiði þarna núna. Það er ekki óalgengt að á þessu svæði hafi verið byrjað að veiða geldfisk sem heldur sig þarna en síðan hefur göngufiskurinn komið inn á svæðið og veiði oft verið góð,“ segir Hjörvar. 
 
Gunnþór Ingvason, framkvæmdastjóri Síldarvinnslunnar, segir að Íslensk erfðagreining og Heilbrigðisstofnun Austurlands eigi heiður skilið fyrir hvernig þau brugðust við bón fyrirtækisins um skimun áhafnanna.  „Það voru 20 sjómenn af uppsjávarskipum frá okkur sem fóru í skimun á laugardaginn hjá þeim.  Brugðist var mjög skjótt við beiðni okkar og var skimuninni komið við með skömmum fyrirvara. Við viljum senda Íslenskri erfðagreiningu og HSA okkar bestu þakkir fyrir.  En þrátt fyrir skimunina er mikilvægt að sjómennirnir virði umgengisreglur um borð í skipunum, haldi fjarlægð á milli sín, vandi sig við handþvott og sótthreinsun og svo framvegis.  Þó skimun leiði í ljós að menn séu ekki sýktir,  geta þeir samt borið veiruna þannig að öllum reglum verður að fylgja í hvívetna. Það er reyndar ánægulegt að finna hvað starfsmenn fyrirtækisins eru tilbúnir að laga sig að þeim reglum sem settar hafa verið vegna Covid-19.  Þessu fylgja áskoranir, ýmsar skerðingar og breytingar. Ég er afar þakklátur þeim samtakamætti sem starfsmenn sýna nú á þessum erfiðu tímum þar sem við erum öll staðráðin í að gera það sem við getum til að forðast veiruna,“ segir Gunnþór.

Bílskúrinn orðinn að netaverkstæði

Guðni Hjörleifsson að störfum í bílskúrnum heima hjá sér. Ljósm.: Rósa SveinsdóttirGuðni Hjörleifsson að störfum í bílskúrnum heima hjá sér. Ljósm. Rósa SveinsdóttirAð undanförnu hefur Covid-19 herjað á íbúa Vestmannaeyja í ríkari mæli en á flesta aðra. Fyrirtæki í bænum hafa að sjálfsögðu gripið til ráðstafana til að minnka líkur á að starfsemi þeirra stöðvist og þar er útgerðarfélagið Bergur-Huginn engin undantekning. Hjá félaginu starfa til dæmis tveir netamenn og hafa þeir skipst á að vinna sl. hálfan mánuð í þeirri von að þeir verði ekki báðir veirunni að bráð á sama tíma. Annar þessara netamanna er Guðni Hjörleifsson og frétti heimasíðan að nú væri hann búinn að breyta bílskúrnum sínum í netaverkstæði og farinn að vinna heima. Slegið var á þráðinn til Guðna og hann spurður nánar út í þessi tíðindi:
 
„Jú, það er rétt, bílskúrinn er orðinn að netaverkstæði. Þannig er að sl. þriðjudag fór konan mín, Rósa Sveinsdóttir, í sýnatöku vegna þess að vinnufélagi hennar greindist með veiruna. Rétt þótti að ég færi einnig í sýnatöku og erum við lokuð af þar til niðurstaða berst. Ég hef að undanförnu einungis unnið annan hvern dag á netaverkstæði Bergs-Hugins og mér leist ekkert á að þurfa að hætta alfarið að vinna ef við til dæmis þyrftum að fara í langvarandi sóttkví. Ég nenni bara alls ekki að sitja auðum höndum og þess vegna datt mér í hug að best væri að fá verkefni af netaverkstæðinu heim. Ég útbjó bílskúrinn og vinnufélagi minn færði mér síðan efni og verkfæri – hann skildi þetta eftir hérna fyrir framan húsið. Núna vinn ég í bílskúrnum við það að setja upp nýjan poka fyrir Vestmannaey VE og nú leiðist mér alls ekki. Og það sem meira er að nú get ég unnið hvern dag en ekki einungis annan hvern eins og á verkstæðinu. Þetta sýnir að það geta margir tekið vinnuna með sér heim. Það er allavega ekki einungis skrifstofufólk sem vinnur við tölvur sem á kost á slíku,“ segir Guðni Hjörleifsson.
 

Það hefur hægt á öllu

Gullver NS. Ljósm. Ómar BogasonGullver NS. Ljósm. Ómar BogasonÍsfisktogarinn Gullver kom til Seyðisfjarðar sl. mánudag og landaði þar 101 tonni. Aflinn var mest þorskur og karfi en einnig dálítið af ufsa. Rúnar L. Gunnarsson var skipstjóri í veiðiferðinni og segir hann að helsta fréttin sé sú að það hafi haldist þokkalegt veður allan tímann. „Það ber að fagna því að loksins fái menn gott veður til veiða, en veturinn hefur verið skelfilegur veðurfarslega. Við byrjuðum túrinn í Skeiðarárdýpi í þeirri von að fá þar djúpkarfa en það bar heldur lítinn árangur. Síðan var haldið austur eftir og endað á Fætinum í þorski. Það er búið að hægja verulega á skipinu vegna Covid-19. Það hefur hægt á öllu varðandi sölu á fiski og því er einnig hægt á veiðunum. Núna förum við einungis eina veiðiferð í viku og það eru þrír dagar í landi eftir hvern túr. Það er mikil breyting frá því sem verið hefur,“ segir Rúnar.
 
Gullver hélt á ný til veiða í gærkvöldi. 
 

Eyjarnar með hörkuafla

Vestmannaey VE og Bergey VE í aðgerð austan við Ystaklett í gær. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonVestmannaey VE og Bergey VE í aðgerð austan við Ystaklett í gær. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonÍsfisktogarar Bergs-Hugins, Vestmannaey VE og Bergey VE, komu báðir með fullfermi til Vestmannaeyja í gærkvöldi. Aflinn fékkst í kringum Eyjarnar og var blandaður; ufsi, þorskur og ýsa. Veiðiferðin hjá skipunum tók innan við tvo sólarhringa. Birgir Þór Sverrisson, skipstjóri á Vestmannaey, segir að mjög vel hafi gengið að fiska og um sé að ræða stóran og góðan vertíðarfisk. „Það er fínasta stuð á mönnum en tíðin er dálítið rysjótt. Við förum venjulega út þegar lægir og förum síðan í land þegar brælir á ný. Það gekk vel að fiska hjá báðum skipum og í gær lágu þau hlið við hlið austan við Ystaklett í aðgerð áður en siglt var til hafnar,“ segir Birgir Þór.
 
Jón Valgeirsson, skipstjóri á Bergey, tekur undir með Birgi Þór og segir að fiskiríið sé býsna gott.“ Hér er mikið af þorski, töluvert af ufsa en það ber heldur minna á ýsunni. Meirihluti aflans hjá okkur fer til vinnslu innanlands en úr skipunum í gær fóru tveir gámar til útflutnings svo það er ekki allt lokað vegna veirunnar. Akkúrat núna er drullubræla en gert er ráð fyrir að bæði skip haldi til veiða í kvöld,“ segir Jón.
 

Við komumst í gegnum þetta í sameiningu

Við komumst í gegnum þetta í sameininguÁgætu starfsmenn, nú erum við að upplifa mjög sérstaka tíma. Nýr og bráðsmitandi sjúkdómur herjar á heimsbyggðina og þjóðirnar reyna eftir fremsta megni að hefta útbreiðslu hans. Sjúkdómurinn virðist ekki vera mjög hættulegur heilbrigðu fólki, en eldra fólk og fólk með undirliggjandi sjúkdóma getur veikst alvarlega og jafnvel látist af völdum veirunnar. Þeim aðgerðum sem gripið hefur verið til svo að stemma megi stigu við útbreiðslu sjúkdómsins fylgja svo neikvæð efnahagsleg áhrif sem eflaust eiga eftir að valda ýmis konar vandræðum næstu misserin.
 
Við stöndum öll frekar vanmáttug frammi fyrir þessum vágesti sem nú herjar á.  Það er ljóst að nú þegar hefur líf okkar verið sett í gíslingu veirunnar.  Fyrirtæki eins og okkar eru öll komin í ákveðna varnarbaráttu.  Það er brýnt að snúa bökum saman í þessum slag og fara í einu og öllu eftir þeim leiðbeiningum og reglum sem okkur eru settar.   En að sama skapi verðum við að sýna ábyrgð og láta hlutina ekki stoppa.  
 
Þetta er því mikið alvörumál og af því tilefni vil ég koma eftirfarandi skilaboðum á framfæri:
 
  • Við verðum að gera allt sem í okkar valdi stendur til að forðast smit. Ég vil því að allir starfsmenn kynni sér þær varúðarráðstafanir sem eru í gildi á hverjum tíma og fylgi þeim í einu og öllu. Þær varrúðarráðstafanir sem nú eru í gildi hafa verið kynntar á heimasíðunni og á starfsstöðvum, en einnig má skoða leiðbeiningar á www.covid.is.
  • Það skiptir miklu máli fyrir okkur að halda fyrirtækinu gangandi.  Það er þjóðhagslega mikilvægt því tekjur Íslendinga af sjávarafurðum hafa mikið vægi og verða lykilþáttur í því að vinna okkur út úr þeirri efnahagslægð sem væntanleg er í kjölfar sjúkdómsins.  Þá verðum við að viðhalda þeim tengslum sem byggð hafa verið upp við viðskiptavini okkar erlendis.
  • Á þessum tímapunkti er óljóst í hvaða átt mál munu þróast.  En við ætlum að sigla í gegnum þetta saman.  Síldarvinnslan mun standa við bakið á sínum starfsmönnum, við munum aðlaga okkur að þeim aðstæðum sem upp koma.  Með samstöðu, dugnaði og umfram allt skynsamlegum ákvörðunum tökum við þennan slag.
  • Það er mikil óvissa á mörkuðum okkur, og breytast aðstæður þar dag frá degi, því er mikilvægt að vera á tánum og aðlaga veiðar og vinnslu þessum sveiflum.
  • Það er mikilvægt að við förum varlega hvort sem er í vinnu eða einkalífi.  Við verðum að fylgja ítrustu varúðarráðstöfunum í öllum okkar daglegu störfum.  
 
Ég vil þakka ykkur öllum fyrir að taka þátt í baráttunni við þennan vágest og undirstrika þá trú mína að við munum komast í gegnum þetta í sameiningu.  Við höfum breytt ýmsu í okkar rekstri og á okkar vinnustöðum, en allar okkar aðgerðir miða að því að tryggja öryggi starfsmanna.  Bið ég í lokin hvern og einn að haga öllum sínum störfum og samskiptum með þeim hætti að draga úr sýkingarmöguleikum og útbreiðslu veirunnar.
 
Ég vil biðja alla utanaðkomandi aðila og viðskiptivini okkar að virða þær umgengnisreglur sem settar hafa verið og nota tölvupóst og síma til samskipta.
 
Frekari ráðstafanir til að koma í veg fyrir smit og tryggja að starfsemi stöðvist ekki verða kynntar jafnóðum og þær verða mótaðar, en við erum með starfandi viðbragðshóp sem fundar á hverjum degi og fer yfir stöðuna í hverri deild félagsins.
 
                                                                                                                                                                                    Gunnþór Ingvason

Enn truflar veður veiðar

Löndun úr Blængi NK. Ljósm. Smári GeirssonLöndun úr Blængi NK. Ljósm. Smári GeirssonFrystitogarinn Blængur NK kom til Neskaupstaðar í gær að lokinni 20 daga veiðiferð. Aflinn var 500 tonn upp úr sjó og blandaður. Verðmæti aflans var tæplega 180 milljónir króna. Heimasíðan ræddi við Bjarna Ólaf Hjálmarsson skipstjóra og var fyrst spurt hvar skipið hefði verið að veiðum. „Við fórum hringinn. Við byrjuðum hér fyrir austan og fórum þaðan suður fyrir. Síðan var haldið norður fyrir land. Staðreyndin er sú að við ráðum ekki hvar veitt er, það er veðrið sem ákveður það. Það virðist ekkert lát á þessum brælum sem einkennt hafa veturinn og skipin hrekjast fram og til baka undan þeim. Annars getum við ekki kvartað hvað veiðina varðar. Alls staðar var þokkalegasta kropp og veiðiferðin telst góð. Gert er ráð fyrir að skipið fari út á ný á sunnudag og það eru gerðar ýmsar ráðstafanir til að tryggja að Covid-19 komist ekki um borð. Til dæmis fór öll áhöfnin frá borði í gærmorgun og þá var skipinu læst. Það verður svo ekki opnað á ný fyrr en hálftíma fyrir brottför. Þá gilda strangar reglur um áhöfnina. Einn úr áhöfninni á konu í sóttkví og hann fer að sjálfsögðu ekkert heim á meðan staldrað er við í landi. Það verður að taka þetta föstum tökum,“ segir Bjarni Ólafur.

47.000 tonn á 13 árum

Smáey VE (áður Vestmannaey VE) hefur verið seld Þorbirni hf. í Grindavík. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonSmáey VE (áður Vestmannaey VE) hefur verið seld Þorbirni hf. í Grindavík. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonSmáey VE, sem áður bar nafnið Vestmannaey, hefur verið seld Þorbirni hf. í Grindavík. Verður skipið afhent nýjum eiganda í byrjun maímánaðar. 
 
Vestmannaey er ísfisktogari sem smíðaður var í Gdynia í Póllandi fyrir Berg-Hugin í Vestmannaeyjum árið 2007. Skipið er 485 brúttótonn, 28,9 m langt og 10,39 m breitt með 699 hestafla Yanmar vél.
 
Vestmannaey landaði í fyrsta sinn afla seint í marsmánuði 2007 og frá þeim tíma hefur skipið borið að landi 47.000 tonn á þeim þrettán árum sem Bergur-Huginn hefur gert það út. Meðalafli skipsins hefur verið um 3.600 tonn á ári en mesti ársafli þess var 2019 þegar hann var 5.200 tonn. Miðað við fiskverð hvers tíma er heildarverðmæti afla skipsins á þessum þrettán árum um 12 milljarðar króna.
 
Þegar ný Vestmannaey kom til landsins á síðasta ári fékk skipið nafnið Smáey og hefur það verið leigt Samherja hf. að undanförnu.  
 
Birgir Þór Sverrisson var skipstjóri á Vestmannaey allt þar til nýja Vestmannaey kom til sögunnar. Birgir segist bera afar hlýjar taugar til gömlu Vestmannaeyjar. „Í sannleika sagt þá saknar maður skipsins þó svo að nú sé komið nýtt skip í staðinn sem vissulega er meira spennandi. Gamla Vestmannaey er geypilega vel hannað skip – einfalt og gott. Það er afburða sjóskip miðað við stærð og fer afar vel með mannskap. Segja má að þetta skip hafi gengið eins og klukka alla tíð, það hefur einungis þurft að sinna örfáum viðhaldsverkefnum en skipið hefur reynst afburða traust. Það hefur frá fyrstu tíð gengið einstaklega vel að fiska á þetta skip og það er ekki þannig að á því hafi menn  bara legið í þorski heldur hefur ávallt verið sótt í allar tegundir. Ég kvaddi þetta skip á síðasta ári með söknuði og á margar ljúfar minningar sem tengjast því, en ég ítreka að nýja Vestmannaey gefur meiri möguleika og býður upp á spennandi framtíð,“ segir Birgir Þór.  

Hlé á kolmunnaveiðum

Bjarni Ólafsson AK í morgunsólinni sl. föstudag, nýkominn af kolmunnamiðunum. Ljósm. Sigurjón JónusonBjarni Ólafsson AK í morgunsólinni sl. föstudag, nýkominn af kolmunnamiðunum. Ljósm. Sigurjón JónusonNú eru öll kolmunnaskipin sem landa hjá Síldarvinnslunni komin til hafnar af miðunum vestur af Írlandi. Bjarni Ólafsson AK kom til Neskaupstaðar á föstudag með 1.200 tonn og Börkur NK kom þangað á sunnudag með 2.200 tonn. Loks kom Beitir NK á mánudag með 1.750 tonn. Nú verður gert hlé á veiðunum fram undir páska en þá munu veiðar væntanlega hefjast á ný á gráa svæðinu suður af Færeyjum.
 
Hafþór Eiríksson, verksmiðjustjóri í Neskaupstað, segir að vinnsla á kolmunnanum hafi gengið afar vel. Úr honum fæst gott mjöl  og eitthvað lýsi, en lýsið í fiskinum hefur farið minnkandi enda er hann að horast mjög um þessar mundir. 

Heilræði um farsóttarkvíða

Heilræði um farsóttarkvíða Þessa dagana glíma margir við erfiðar tilfinningar á borð við kvíða og depurð. Það er afar skiljanlegt í ljósi þess að ástandið er bæði kvíðvænlegt og dapurlegt. Slíkar tilfinningar eru því alls ekki óeðlilegar og í raun eru þær nánast óhjákvæmilegar. Hlutverk slíkra tilfinninga er að auka líkurnar á því að við bregðumst við aðsteðjandi ógn og séum á varðbergi. Það er þó ekki hjálplegt að láta þær taka af okkur völdin, sem getur vel gerst ef við bregðumst við þeim í blindni. Tilfinningarnar geta þá farið að valda okkur stöðugri vanlíðan og svefnleysi. Hér koma því nokkur heilræði um það hvernig hægt er að umgangast þessar tilfinningar þannig að þær hafi sem minnst áhrif á getuna til að hugsa vel um okkur, hvert annað og okkar nánustu
 
Einbeittu þér að því sem þú hefur stjórn á
 
Þú getur ekki stjórnað framtíðinni. Þú getur ekki stjórnað kórónaveirunni, viðbrögðum heilbrigðisyfirvalda eða efnahagslífinu. Þú getur í raun ekki heldur beinlínis stjórnað tilfinningunum sem þetta vekur, enda er kvíðinn og óttinn eðlilegur. Þú getur hins vegar haft mikið um það að segja hvað þú gerir, hér og nú og hvernig þú umgengst og túlkar tilfinningarnar. Það er lamandi og lítið gagnlegt að hafa athyglina allan daginn bundna við eitthvað sem þú getur ekki stjórnað. Þetta erum við þó mjög gjörn á að gera, til dæmis þegar við fylgjumst stöðugt með fréttum og samfélagsmiðlum. Það er sennilega alveg nóg að kíkja á fréttir einu sinni eða tvisvar á dag. Fréttirnar eru líklegar til að auka á vanlíðanina, enda fátt gott í fréttum þessa dagana.
 
Ekki afneita tilfinningum eða flýja þær
 
Við höfum ekki beina stjórn á tilfinningum, en þær geta hins vegar haft mikil áhrif á það hvernig við hegðum okkur ef við förum ekki varlega. Best er að leyfa tilfinningunum að koma, veita því athygli hvernig manni líður og nefna tilfinninguna í huganum (“Mér líður ekki vel núna. Þetta er kvíði. Ótti…..”). Það getur líka verið gott að ræða tilfinninguna við einhvern sem maður treystir. Það er reyndar gott að muna að nánast allir upplifa erfiðar tilfinningar þessa dagana, sama hvað þeir bera sig vel. Ekki er vænlegt að reyna að slást við tilfinninguna heldur er best að leyfa henni að koma og fara eins og veðrinu. Tilfinningar endast ekki nema mjög stutt í einu ef þær eru látnar í friði.
 
Beindu athyglinni að skilningarvitunum 
 
Það eina sem við getum verið algerlega viss um í þessu lífi er það sem skilningarvitin segja okkur: Það sem við sjáum, heyrum, snertum, brögðum eða finnum lyktina af. Strangt til tekið er líka ekkert raunverulegt nema augnablikið. Allt annað eru hugmyndir eða túlkanir, þar með talið það sem við köllum fortíð eða framtíð. Það er því góð leið til að halda sönsum að tengja við skilningarvitin og varpa þannig akkeri í hinu margumtalaða “núi”. 
 
Líttu upp og horfðu í kringum þig. Hvað er í kringum þig? Finndu fimm hluti í kringum í þig núna og virtu þá fyrir þér. Hlustaðu. Hvað heyrir þú? Getur þú greint fleiri en þrjú hljóð? Finnur þú fyrir höndunum á þér? Eru þær heitar? Kaldar? Hvaða bragð finnur þú í munninum? Hvaða lykt finnur þú? 
 
Í hvert sinn sem þú tengir í alvörunni við skilningarvitin hefur þú tengt við núið og veruleikann eins og hann er akkúrat hér og nú. Og oftast er ekkert að óttast akkúrat hér og nú.
 
Gerðu það sem skiptir máli
 
Í stað þess að velta þér upp úr fréttum og vanlíðan, gerðu þá það sem skiptir máli. Og hvað skiptir máli? Almennt séð er það mjög persónubundið, en hér er átt við það sem þér finnst merkingarbært og gott að eyða tíma í. Sinntu áhugamálunum eins og þú getur, spjallaðu við fólk eins og hægt er og reyndu að hjálpa og styðja það eins og þú getur með því að hlusta og sýna því athygli og umhyggju. Farðu út í náttúruna, komdu blóðinu á hreyfingu og andaðu að þér fersku lofti. Borðaðu góðan mat og njóttu, lestu góða bók eða horfðu á góða bíómynd. Búðu til þinn eigin lista yfir athafnir sem veita þér raunverulega gleði og tilgang og gerðu eitthvað á þeim lista á hverjum degi. 
 
Svo eru auðvitað mikilvægir hlutir sem svo sannarlega skipta okkur öll máli þessa dagana og það er að fylgja öllum varúðarráðstöfunum svo að hefta megi útbreiðslu kórónaveirunnar, svo sem að þvo hendur, halda fjarlægð frá öðru fólki, láta vita ef þú telur minnstu líkur á að þú hafir umgengist einhvern smitaðan o.s.frv. Leiðbeiningar er að finna á heimasíðu Síldarvinnslunnar um ráðstafanir og greint verður frá nýjum ráðstöfunum jafnóðum. Einnig er að finna góðar leiðbeiningar á www.covid.is. Það er afar mikilvægt að við gerum öll það sem við getum til að halda þessum vágesti í skefjum. 
 
Mundu að við höfum komist í gegnum verri hluti
 
Mundu að þú ert seigari en þú heldur. Þú ert kominn af órofinni blóðlínu fólks sem lifði af hungur, sjúkdóma, náttúruhamfarir, stríð og ýmiskonar harðræði sem við getum varla ímyndað okkur. Þú berð gen þessa fólks og þolir því meira en þig grunar. Og íslenskt samfélag hefur upplifað ýmiskonar erfiðleika í gegnum aldirnar sem voru miklu alvarlegri en ástandið sem við horfum upp á núna, svo sem spænsku veikina sem var mun alvarlegri farsótt en Covid19, kreppuna miklu á þriðja og fjórða áratugnum og hrunið árið 2008. Við erum á allan hátt betur í stakk búin til að takast á við farsóttir og efnahagslægðir en við vorum hér áður fyrr. Ef við stöndum saman, nálgumst verkefnin af yfirvegun og dugnaði þá finnum við út úr þessu (Þetta reddast!).
                                                                                                                                                                                           Sigurður Ólafsson 
 
 
Höfundur er verkefnastjóri hjá Síldarvinnslunni. Hann er með meistaragráðu í mannauðsstjórnun frá Bournemouth University og er að ljúka tveggj ára framhaldsnámi í fjölskyldumeðferð við Endurmenntun Háskóla Íslands. Hann hefur að auki stundað hugleiðslu síðan 1993 og sótt hugleiðslukennaranámskeið. 

Skipin í landi vegna óvissu á mörkuðum og slæms veðurútlits

Landað úr Bergey VE. Ljósm. Guðmundur AlfreðsssonLandað úr Bergey VE. Ljósm. Guðmundur AlfreðsssonÍsfisktogarar Bergs-Hugins í Vestmannaeyjum, Bergey VE og Vestmannaey VE, komu til löndunar sl. mviðvikudag. Bæði skipin voru með fullfermi af stórum og fallegum ufsa. Vestmannaey fékk aflann á Selvogsbankanum en Bergey rétt fyrir austan Eyjar. Núna liggja bæði skipin í höfn og er ástæðan tvíþætt; annars vegar slæm veðurspá fram yfir helgi og hins vegar sú óvissa sem ríkir á ferskfiskmörkuðum vegna Covid 19. Hvað veðrið varðar þá eru tvær lægðir væntanlegar um helgina og ölduspá er afar slæm. Hvað markaðsaðstæðurnar varðar þá hefur eftirspurn eftir ferskum fiski á hefðbundnum mörkuðum hrunið. Verslanir vilja helst frosna vöru og veitingahús eru flest lokuð. Arnar Richardsson, rekstrarstjóri Bergs-Hugins segir að langmest af fiskinum sem skipin hafa borið að landi tvær síðustu vikurnar hafi farið til vinnslu hér heima og er hann unninn í Vestmannaeyjum, Seyðisfirði, Neskaupstað, Dalvík og Akureyri. Nú er beðið og fylgst með stöðunni á mörkuðunum erlendis. Spurningin er hvernig hún verður eftir helgi. Bergur-Huginn sendi reyndar út einn lítinn gám til Englands í vikunni en það var fyrst og fremst gert til að viðhalda tengslum.

Undirflokkar