Hér verður fjallað stuttlega um ýmsa þætti í starfsemi Síldarvinnslunnar árið 1976. Þá voru liðin 19 ár frá stofnun fyrirtækisins en Síldarvinnslan var stofnuð þann 11. desember árið 1957. Upphaflegur tilgangur Síldarvinnslunnar var að koma á fót síldarverksmiðju og starfrækja hana ásamt því að fást við síldarverkun og annan skyldan rekstur í Neskaupstað. Síldarverksmiðjan reis árið 1958 og þann 17. júlí það ár hóf fyrirtækið móttöku síldar til vinnslu. Síldarvinnslan efldist með tímanum og starfsemin varð fjölbreyttari. Nefna má að árið 1965 hóf fyrirtækið útgerð og á sama ári festi það kaup á framleiðslufyrirtækjum Samvinnufélags útgerðarmanna (SÚN), þar á meðal frystihúsi. Miklar endurbætur voru gerðar á frystihúsinu árið 1969 og í kjölfar þess var hafin togaraútgerð þegar fest voru kaup á fyrsta skuttogara landsmanna, Barða NK, árið 1970.

Magnús NK landar fyrsta loðnufarminum í hina nýju fiskimjölsverksmiðju Síldarvinnslunnar þann 12. febrúar 1976. Vinnsla í verksmiðjunni hófst síðan 19. febrúar. Ljósm. Guðmundur Sveinsson

Fiskimjölsverksmiðja Síldarvinnslunnar gjöreyðilagðist í snjóflóði þann 20. desember árið 1974 og frystihúsið stórskemmdist. Tvö flóð sem féllu þennan dag ollu miklum skaða á mannvirkjum auk þess sem 12 manns létu lífið. Samfélagið var í sárum eftir þessar miklu hamfarir en uppbygging hófst engu að síður fljótt. Kostnaðarsamasti hluti uppbyggingarinnar var bygging nýrrar fiskimjölsverksmiðju sem reist var á uppfyllingu á nýju hafnarsvæði fyrir botni Norðfjarðar. Byggingarframkvæmdirnar hófust í júlímánuði 1975.

Hér verður í fáum orðum reynt að gefa dálítið yfirlit um starfsemi Síldarvinnslunnar árið 1976 eða fyrir réttri hálfri öld.

  • Hin nýja fiskimjölsverksmiðja Síldarvinnslunnar, sem risið hafði á hafnarsvæðinu fyrir botni Norðfjarðar, hóf vinnslu þann 19. febrúar 1976. Það var Magnús NK sem komið hafði með fyrsta loðnufarminn, 260 tonn, til verksmiðjunnar þann 12. febrúar. Afkastageta nýju verskmiðjunnar var um 700 tonn á sólarhring eða nokkurn veginn sú sama og afkastageta verksmiðjunnar sem eyðilagðist í snjóflóðinu. Á vetrarvertíðinni 1976 tók hin nýja verksmiðja á móti 8.061 tonni af loðnu og framleiddi hún 1.177 tonn af mjöli og 280 tonn af lýsi.
Hin nýja fiskimjölsverksmiðja Síldarvinnslunnar tók á móti kolmunna til vinnslu á fyrsta starfsárinu. Myndin er tekin í kolmunnatúr hjá Berki NK. Ljósm. Kristinn Benediktsson

  • Sama ár og nýja fiskimjölsverksmiðjan var tekin í notkun hófust veiðar á loðnu að sumar- og haustlagi út af Norðurlandi og Vestfjörðum. Sumarið og haustið 1976 tók hin nýja verksmiðja á móti 7.987 tonnum af loðnu til vinnslu og úr því hráefni voru framleidd 1.270 tonn af mjöli og 1.190 tonn af lýsi.








Úr vinnslusal frystihúss Síldarvinnslunnar en komið var upp svonefndri bakkalínu í vinnslusalnum árið 1975
  • Á fyrsta starfsárinu tók hin nýja fiskimjölsverksmiðja á móti 14.009 tonnum af kolmunna til vinnslu og var talið að í framtíðinni gæti kolmunni orðið mikilvægt hráefni fyrir fiskimjölsiðnaðinn.
  • Miklar umbætur voru gerðar á fiskvinnslustöð Síldarvinnslunnar þegar hún var lagfærð eftir snjóflóðið. Meðal annars var vinnslusalnum breytt í þeim tilgangi að auka afköst. Árið 1976 voru fryst 1.806 tonn af bolfiski í fiskvinnslustöðinni og 130 tonn af loðnu. Þá voru frystir 800 kassar af kolmunnamarningi í tilraunaskyni og var sú framleiðsla seld til Bandaríkjanna.





Niðurlagningaverksmiðja Síldarvinnslunnar kom í góðar þarfir eftir að frystihús Síldarvinnslunnar hafði skemmst í snjóflóðinu. Ljósm. Guðmundur Sveinsson
  • Síldarvinnslan kom á fót niðurlagningaverksmiðju í fiskvinnslustöðinni og hófst framleiðsla í henni árið 1971. Rekstur verksmiðjunnar gekk erfiðlega en hún kom í góðar þarfir eftir að fiskvinnslutöðin hafði skemmst í snjóflóðinu. Í byrjun árs 1975 var byrjað að leggja niður sjólax í verksmiðjunni og síðar var einnig soðin niður lifur. Verksmiðjan var starfrækt fram á árið 1976 en starfseminni var þá endanlega hætt enda vinnsla á bolfiski hafin af fullum krafti.

















Eftir snjóflóðin var áhersla lögð á saltfiskverkun hjá Síldarvinnslunni. Myndin er af saltfiskverkunarstöð fyrirtækisins sem venjulega var kölluð saltfiskskemman. Ljósm. Haraldur Bjarnason
  • Árið 1974 tók Síldarvinnslan í notkun nýja saltfiskverkunarstöð í svonefndu Rauðubjargahúsi. Eftir snjóflóðin var mikil áhersla lögð á saltfiskverkun og voru framleidd 828,7 tonn af saltfiski í saltfiskverkunarstöðinni árið 1976.













Árið 1976 var framleidd skreið hjá Síldarvinnslunni og voru skreiðarhjallarnir í landi Skorrastaðar. Ljósm. Vilberg Guðnason
Síldarvinnslan gerði út tvo skuttogara árið 1976, Barða NK og Bjart NK. Myndin er af Bjarti NK
  • Starfsmenn salfiskverkunarstöðvarinnar önnuðust einnig framleiðslu á skreið og árið 1976 voru framleiddir 434 pakkar af skreið hjá Síldarvinnslunni. Skreiðarhjallarnir sem notaðir voru á þessum tíma voru í landi Skorrastaðar í Norðfjarðarsveit en þar höfðu þeir verið reistir árið 1975. Áður höfðu skreiðarhjallar staðið ”inni á Sandi” fyrir botni Norðfjarðar.




  • Árið 1976 hófst síldarsöltun hjá Síldarvinnslunni eftir fimm ára hlé. Saltað var í einu af mjölgeymsluhúsum fyrirtækisins. Þarna var um að ræða söltun á íslenskri sumargotssíld og alls var saltað í 3.607 tunnur. Eftir þetta var hlé á síldarsöltun hjá fyrirtækinu og síld ekki söltuð á ný fyrr en á árinu 1980.

  • Árið 1976 gerði Síldarvinnslan út tvo skuttogara. Annars vegar var það Barði og hinsvegar Bjartur. Barði var fyrsti togarinn í eigu Íslendinga sem hafði allan hinn hefðbundna skuttogarabúnað og hafði Síldarvinnslan keypt skipið frá Frakklandi árið 1970. Bjartur var smíðaður í Japan og kom hann nýr til heimahafnar í Neskaupstað 2. mars 1973. Árið 1976 var afli Barða 2.212 tonn og afli Bjarts 2.147 tonn.

  • Árið 1976 var Börkur eina uppsjávarveiðiskipið í eigu Síldarvinnslunnar. Síldarvinnslan festi kaup á skipinu frá Noregi árið 1973 og vöktu kaupin athygli, ekki síst vegna þess hve stórt og burðarmikið skipið var. Börkur var burðarmeiri en önnur uppsjávarveiðiskip í íslenska flotanum á þessum tíma og var því oft kallaður Stóri Börkur í daglegu tali. Þegar Síldarvinnslan festi kaup á Berki var skipinu einkum ætlað að leggja stund á veiðar á loðnu í nót og á kolmunna í flotvörpu. Framan af gekk erfiðlega að finna skipinu verkefni; loðnuvertíðir voru stuttar og kolmunnaveiðar gengu ekki nægilega vel. Ýmsar leiðir voru þó farnar til að nýta skipið; það var við síld- og makrílveiðar í Norðursjó, loðnuveiðar í Barentshafi, veiðar á hrossamakríl við Afríkustrendur auk þess sem það sigldi með bátafisk til Englands. Vegna verkefnaskorts stóð til að selja Börk úr landi vorið 1976 en af því varð ekki. Um líkt leyti og rætt var um að selja skipið hófust sumar- og haustveiðar á loðnu við landið og við það breyttust allar forsendur fyrir útgerð þess til batnaðar. Afli Barkar á árinu 1976 var 17.358 tonn.
Stóri Börkur kemur að landi með fullfermi af loðnu