Uppbygging eftir snjóflóð

 

Í tilefni af því að Síldarvinnslan verður 60 ára hinn 11. desember nk. munu birtast pistlar um sögu fyrirtækisins á heimasíðunni af og til út árið. Hér verður fjallað um uppbyggingarstarfið í Neskaupstað í kjölfar snjóflóðanna sem féllu 20. desember 1974.

                Fyrir nokkru var í pistli eins og þessum greint frá því að tvö mikil snjóflóð féllu á helsta athafnasvæði Neskaupstaðar 20. desember 1974. Flóðin skildu eftir sig mikla eyðileggingu og tóku tólf mannslíf. Helstu framleiðslufyrirtæki bæjarins voru stórskemmd eða rústir einar. Atvinnulíf kaupstaðarins var lamað. Fiskvinnslustöð Síldarvinnslunnar hafði orðið fyrir miklu tjóni, loðnuverksmiðja fyrirtækisins hafði gjöreyðilagst og hús tveggja fyrirtækja, Bifreiðaþjónustunnar og Steypusölunnar, voru horfin af yfirborði jarðar. Þá höfðu fleiri mannvirki eyðilagst eða stórskemmst.

                Strax eftir flóðin hófst umræða um hreinsunarstarf á flóðasvæðinu og hvernig mætti fá hjól atvinnulífsins til að snúast á ný. Bæjarfélagið og fyrirtækin stefndu að því að hefja endurreisnarstarf sem allra fyrst og ríkisvaldið lofaði aðstoð. Helstu verkefnin voru eftirfarandi:

  • Hreinsunarstarfið á flóðasvæðunum hófst strax. Braki úr húsum og öðru því sem ónýtt var, var safnað saman og það brennt og urðað. Olía hafði dreifst um svæðið hjá loðnuverksmiðjunni og gekk seint og erfiðlega að hreinsa hana. Talið var að um 150 tonn af olíu hefðu farið í sjóinn en auk þess þurfti að safna saman miklu magni af olíumenguðum snjó. Eins fór flóðið, sem skall á verksmiðjunni, yfir geymslur þar sem varðveitt voru rotvarnar- og hreinsiefni og höfðu þau dreifst um allstórt svæði. Þarna var um að ræða nítrít, formalín og vítissóda. Mikinn mannafla þurfti til hreinsunarstarfanna og samkvæmt samtímaheimildum voru næg verkefni fyrir karlmenn á meðan þeim var sinnt.File7504Unnið að hreinsun eftir snófljóð í mjölskemmu loðnuverksmiðjunnar. Ljósm: Guðmundur Sveinsson

 

  • Fljótlega eftir snjóflóðin kom í ljós að unnt væri að hefja framleiðslu í niðurlagningaverksmiðju Síldarvinnslunnar tiltölulega fljótlega. Að vísu hafði ýmislegt sem tilheyrði verksmiðjunni eyðilagst eða skemmst en það átti ekki að taka langan tíma að gera verksmiðjuna starfshæfa. Áhersla var lögð á að lagfæra það sem þurfti í verksmiðjunni og hóf hún framleiðslu upp úr miðjum janúar. Öll áhersla var lögð á að leggja niður sjólax en það var vinnuaflsfrek framleiðsla og fengu allar konur sem starfað höfðu í frystihúsinu starf við niðurlagninguna.
  • Einnig var lögð áhersla á að lagfæra frystihús Síldarvinnslunnar svo það gæti hafið starfsemi sem fyrst. Flóðið hafði brotið niður vélahús og vélaverkstæði frystihússins auk þess sem ýmsir hlutar hússins fylltust af snjó með tilheyrandi raski. Þegar eftir flóðin voru ráðnir iðnaðarmenn til starfa í frystihúsinu auk þess sem allmikinn fjölda verkamanna þurfti til að sinna uppbyggingunni þar. Framkvæmdir í húsinu gengu vel og var unnt að hefja fiskvinnslu þar snemma í marsmánuði eða tæplega þremur mánuðum eftir að flóðin féllu.

Kafli 18 03

Unnið að byggingu nýrrar loðnuverksmiðju á nýju hafnarsvæði. 

  • Fljótlega eftir flóðin tók stjórn Síldarvinnslunnar ákvörðun um að endurreisa loðnuverksmiðjuna ekki á rústunum heldur byggja nýja verksmiðju á hafnarsvæðinu fyrir botni Norðfjarðar. Jafnframt var tekin ákvörðun um að flytja þangað aðra vinnslustarfsemi fyrirtækisins í framtíðinni. Það þurfti að vinna mikið undirbúningsstarf áður en unnt var að hefja byggingu verksmiðjunnar og eins þurfti að gera landfyllingu þá sem verksmiðjan yrði reist á. Sannast sagna gengu allar þær framkvæmdir sem tengdust verksmiðjunni ótrúlega vel. Að lokinni gerð landfyllingarinnar gátu byggingaframkvæmdir hafist í júlí 1975 og hinn 12. febrúar 1976 var fyrsta loðnufarminum landað í verksmiðjuna. Vinnsla hófst síðan í nýju verksmiðjunni 19. febrúar en þá var liðið eitt ár og tveir mánuðir frá því að flóðin féllu.
  • Fljótlega eftir flóðin hófu Bifreiðaþjónustan og Steypusalan starfsemi á ný. Bæði fyrirtækin komu sér upp bráðabirgðaaðstöðu í söltunarhúsum Mána en þau voru í eigu Steypusölunnar.

Beitir fékk 500 tonna makrílhol í gær

IMG 0758

Vaðandi makríll á Langabanka sunnan við Hvalbak í gær. Ljósm: Tómas Kárason

                Síðdegis í gær kom Beitir NK að vaðandi makríl á Langabanka sunnan við Hvalbakinn. Það kraumaði í sjónum á stóru svæði á bankanum og austur- og norðaustur af honum. Þarna virtist mikið af fiski vera á ferðinni. Beitismenn tóku eitt hol um fimm leytið, drógu í hálftíma og fengu 500 tonn. Tómas Kárason skipstjóri segir að þeir hafi í reynd rétt dýft niður trollinu en þarna hafi fiskurinn verið þéttur  og í miklu magni. „Þetta var alveg hreinn makríll sem fékkst og fiskurinn var afar stór, 526 grömm að meðaltali. Þegar komið var á svæðið heyrðist áberandi hviss hljóð þegar gengið var út á brúarvænginn enda spriklandi fiskur í yfirborðinu hvert sem litið var. Þetta voru heilu breiðurnar. Við vorum fyrstir á svæðið og brátt voru komin fleiri skip. Sum þeirra fengu góðan afla á stuttum tíma en önnur fengu lítið. Eftir þetta eina hol gerðum við hlé á veiðum enda er nú verið að landa úr Berki í fiskiðjuverið í Neskaupstað og Bjarni Ólafsson bíður löndunar. Það er með ólíkindum, miðað við fiskinn sem sást í gær, að nú er lítið um að vera hjá skipunum. Það gengur á ýmsu á makrílveiðunum núna,“ sagði Tómas. 

IMG 0757

Á mælinum sést mynd af torfunni sem Beitir togaði í gegnum síðdegis í gær.

Framan við skipið sést vaðandi makríll. Ljósm: Tómas Kárason

beitir makrill

Beitir NK að dæla 500 tonna holinu í gær. Ljósm: Heimir Haraldsson

Misjöfn makrílveiði eystra

Bjarni Ólafsson AK. Ljósm. Húnbogi SólonBjarni Ólafsson AK. Ljósm. Húnbogi SólonBeitir NK kom til Neskaupstaðar sl. laugardag með um 700 tonn af makríl, en nokkur síld var í aflanum. Lokið var við að vinna aflann í fiskiðjuveri Síldarvinnslunnar sl. nótt og þá hófst löndun úr Berki NK sem var með 670 tonn. Bjarni Ólafsson AK er á miðunum og hafði heimasíðan samband við Runólf Runólfsson skipstjóra um klukkan 10 í morgun, en þá var Bjarni að leita í Litladýpinu. „Veiðin er afar misjöfn. Stundum er góð veiði en stundum finnst nánast ekkert. Fiskurinn gengur um þessar mundir hratt norðaustureftir og það er mikil hreyfing á honum. Við erum komin með um 500 tonn í þremur holum. Fyrsta holið var tekið úti í kanti austur af Norðfirði. Síðan fengum við gott makrílhol á Gerpistotunni. Í gær fengum við svo 230 tonna hol í Reyðarfjarðardýpinu en það var alltof mikil síld í því. Síðan höfum við verið að leita. Fiskurinn sem fæst, bæði makríllinn og síldin, er afar fallegur og sjórinn er sléttur og sólin skín. Þetta er lúxusveður. Við reiknum með að koma til löndunar í Neskaupstað í nótt og fara undir strax og löndun úr Berki er lokið,“ sagði Runólfur.
 

Eyjarnar fiska vel

Landað úr Vestmannaey VE. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonLandað úr Vestmannaey VE. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonVestmannaey VE og Bergey VE fiskuðu afar vel í júlímánuði sl. Samtals fengu skipin rúmlega eitt þúsund tonn í mánuðinum í 21 veiðiferð. Nær allan mánuðinn voru þau að veiðum vestur af landinu og var aflinn mestmegnis ýsa en að auki veiddu skipin helst þorsk og karfa. Landað var í Vestmannaeyjum og á Grundarfirði. Er þetta mun betri afli en í júlímánuði í fyrra en þá fluttu Eyjarnar um sjö hundruð tonn að landi.
 
Aflinn af skipunum fer víða. Ufsinn er unninn í Eyjum, ýsan fer að drjúgum hluta til vinnslu á Dalvík og þorskurinn á Akureyri. Annars er aflinn fluttur út í gámum og fer í ríkum mæli til Englands en karfinn fer til Þýskalands.
 
Í byrjun júlímánaðar var tekið fjögurra sólarhringa helgarfrí vegna goslokahátíðar og síðan var að sjálfsögðu tekið sex sólarhringa þjóðhátíðarfrí um verslunarmannahelgina. Að sögn Arnars Richardssonar rekstrarstjóra héldu Eyjarnar til veiða á mánudagskvöld og lönduðu góðum afla í gær, mestmegnis ýsu og karfa. Ýsan fékkst austur á Höfða en karfinn var tekinn við bæjardyr Eyjamanna, í Reynisdýpi og Háfadýpi.