Blængur með fínan túr þrátt fyrir brælu

Landað úr Blængi NK. Ljósm. Smári GeirssonLandað úr Blængi NK. Ljósm. Smári GeirssonFrystitogarinn Blængur NK kom til Neskaupstaðar aðfaranótt mánudags eftir ágætan túr. Afli skipsins var rúmlega 540 tonn upp úr sjó að verðmæti 153 milljónir króna. Aflinn er blandaður en mest af gulllaxi, karfa og ufsa. Bjarni Ólafur Hjálmarsson skipstjóri er ánægður með túrinn. „Þetta var þriggja vikna túr en við fórum út 12. janúar. Veðrið gerði okkur erfitt fyrir fyrstu tvær vikurnar. Vegna brælunnar urðum við að veiða fyrir austan og norðan land en að því kom að við gátum fært okkur suður fyrir. Fyrir sunnan landið veiddum við frá Lónsdýpinu og vestur í Skerjadýpi og þar var ágætis kropp í gulllaxi, karfa og ufsa. Við verðum að vera ágætlega sáttir við niðurstöðu túrsins því veðrið truflaði okkur verulega framan af,“ segir Bjarni Ólafur.
 
Gert er ráð fyrir að Blængur haldi á ný til veiða nk. fimmtudagskvöld.
 
 

Aukin áhersla á umhverfismál og samfélagsábyrgð

Hildur Hauksdóttir sérfræðingur í umhverfismálum hjá SFS. Ljósm. Karl Jóhann BirgissonHildur Hauksdóttir sérfræðingur í umhverfismálum hjá SFS.
Ljósm. Karl Jóhann Birgisson
Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS) hafa að undanförnu lagt aukna áherslu á umhverfismál og samfélagsábyrgð. Til marks um þetta var Hildur Hauksdóttir ráðin til samtakanna í októbermánuði sl. sem sérfræðingur í umhverfismálum. Hildur lauk  BS-prófi í rekstrarverkfræði frá Háskólanum í Reykjavík og MBA-prófi að auki frá Griffith háskólanum í Ástralíu. Áður en hún hóf störf hjá SFS starfaði hún að umhverfis- og markaðsmálum hjá HB Granda sem nú nefnist Brim.
 
Sl. miðvikudag kom Hildur til Neskaupstaðar í þeim tilgangi að halda fund með fulltrúum sjávarútvegsfyrirtækja eystra um umhverfismál og samfélagsábyrgð. Til fundarins komu yfir 20 fulltrúar frá Síldarvinnslunni ,Eskju og Loðnuvinnslunni og að mati fundarmanna var umfjöllunarefnið bæði áhugavert og gagnlegt. Í samtali við tíðindamann heimasíðunnar sagði Hildur að fundurinn hefði heppnast vel. „Eitt af verkefnum SFS þessa dagana er að vinna að stefnumótun í umhverfismálum með aðildarfyritækjum. Á því sviði standa öll fyrirtækin frammi fyrir sambærilegum áskorunum og skynsamlegt að víðtæk samvinna sé höfð um stefnumótunina. Á fundinum var farið yfir stöðu umhverfismála hjá fyrirtækjunum eystra og reyndar einnig um stöðu umhverfismála almennt, bæði hér á landi og á heimsvísu. Við í sjávarútvegi höfum til dæmis náð góðum árangri á sviði loftslagsmála en þó eru mörg tækifæri til að gera betur. Í þessu sambandi fjölluðum við um hvað sjávarútvegsfyrirtækin eystra geta gert betur. Eins var fjallað sérstaklega um sorpmál á fundinum og rætt hvernig skynsamlegt væri að auka samvinnu á því sviði. Fyrir utan hin augljósu umhverfisverkefni var fjallað um samfélagsábyrgð sjávarútvegsfyrirtækjanna. Þegar rætt er um samfélagsábyrgð er lögð áhersla á þrjár meginstoðir. Í fyrsta lagi umhverfismál, í öðru lagi efnahagslega þætti og í þriðja lagi samfélagsmál. Nú er sett krafa á fyrirtæki um gagnsæi og upplýsingagjöf og í því sambandi var rætt um svonefnda samfélagsskýrslu sem veitir þá upplýsingar um bæði fjárhagslega þætti og aðra þætti sem tengjast umhverfi og samfélagi. Á fundinum var rætt um gerð samfélagsskýrsla og hvernig hugsanlegt væri að innleiða útgáfu þeirra. Á þessu sést að viðfangsefni fundarins eystra var víðtækt og mér fannst fundurinn einkar ánægjulegur,“ segir Hildur. 

Starfsmannahátíðin í ár verður í Gdansk

Sopot, nágrannabær Gdansk, en þar gistu starfsmenn Síldarvinnslunnar 2017. Ljósm. Guðlaugur BirgissonSopot, nágrannabær Gdansk, en þar gistu starfsmenn
Síldarvinnslunnar 2017. Ljósm. Guðlaugur Birgisson
 
Ákveðið hefur verið að næsta starfsmannahátíð Síldarvinnslunnar verði haldin í Gdansk í Póllandi 14. nóvember nk. Þessi ákvörðun er tekin í ljósi þess að starfsmanna- og afmælishátíð fyrirtækisins árið 2017 var einmitt haldin í Gdansk og tókst frábærlega vel. Ráðgert er að flogið verði frá Egilsstöðum til Gdansk 12. og 13. nóvember og til baka 15. og 16. nóvember. Mun  hópurinn væntanlega gista á tveimur til þremur hótelum á meðan á dvölinni í Póllandi stendur. Nánari upplýsingar um ferðina og hátíðina verða veittar síðar.
 
Ferðaskrifstofa Akureyrar mun annast skipulagningu ferðarinnar.
 
Gdansk er áhugaverð borg sem á sér merka sögu. Ljósm. Guðlaugur BirgissonGdansk er áhugaverð borg sem á sér merka sögu.
Ljósm. Guðlaugur Birgisson

Loksins komin langþráð bongóblíða

Smáey VE hefur fiskað vel að undanförnu. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonSmáey VE hefur fiskað vel að undanförnu.
Ljósm. Guðmundur Alfreðsson
Ísfisktogarinn Smáey VE landaði fullfermi eða 70 tonnum í Vestmannaeyjum sl. þriðjudag og kom aftur inn í morgun með rúmlega 30 tonn. Heimasíðan ræddi við Egil Guðna Guðnason stýrimann og spurði hvernig veiðar hefðu gengið. „Það verður að segjast að veiðarnar gengu vel. Í fyrri túrnum vorum við í Breiðamerkurdýpinu og uppistaða aflans þar var ufsi og ýsa. Við vorum þá fjóra sólarhringa á veiðum og fyrri tvo sólarhringana var veðrið hundleiðinlegt  en síðan kom loksins langþráð bongóblíða sem hefur ríkt síðan. Það er svo gríðarlegur munur að vinna í góðu veðri, það verður allt svo mikið einfaldara og þægilegra. Í seinni túrnum vorum við einungis að veiðum í einn og hálfan sólarhring og þá var fiskað í Háfadýpinu. Aflinn var 32 tonn og uppistaðan var karfi. Á þessu sést greinilega að það er búið að vera hörkufiskirí,“ segir Egill Guðni.

 

 

Síldarvinnslan fyrir 60 árum

Síldarverksmiðja Síldarvinnslunnar eins og hún leit út árið 1960. Ljósm. Skjala- og myndasafn NorðfjarðarSíldarverksmiðja Síldarvinnslunnar eins og hún leit út
árið 1960. Ljósm. Skjala- og myndasafn Norðfjarðar
Hér á eftir verður horft 60 ár aftur í tímann og fjallað lítillega um starfsemi Síldarvinnslunnar hf. árið 1960. Árið 1960 var Síldarvinnslan að slíta barnsskónum en félagið var stofnað árið 1957 í þeim tilgangi að reisa og reka síldarverksmiðju og annast verkun síldar. Þegar var ráðist í að byggja síldarverksmiðjuna og hóf hún starfsemi sumarið 1958.
 
    • Alls tók verksmiðja Síldarvinnslunnar á móti 13.245 lestum af síld til vinnslu sumarið 1960. Framleidd voru 2.121 tonn af mjöli og 2.356 tonn af lýsi. Síldinni, sem verksmiðjan tók til vinnslu, var landað við bryggjuna sem var framan við hraðfrystihús Samvinnufélags útgerðarmanna. Frá bryggjunni lágu síðan færibönd sem fluttu síldina í þrær verksmiðjunnar. Ekki var byggð sérstök löndunarbryggja fyrir verksmiðjuna fyrr en árið 1962.
    • Fyrstu árin sem verksmiðja Síldarvinnslunnar var starfrækt var árlegur starfstími stuttur. Yfirleitt hófst móttaka síldar í júnímánuði og vinnslu lauk oftast í lok ágúst. Starfstíminn var því einungis 10-12 vikur. Þetta breyttist ekki fyrr en árið 1964 þegar haustveiðar hófust á síldarmiðunum úti fyrir Austfjörðum.
    • Í upphafi var þróarrými verksmiðjunnar 10.000 mál og var það ekki aukið fyrr en árið 1962. Þá var geymslurými fyrir afurðir afar takmarkað. Í fyrstu var samið við Olíuverslun Íslands um afnot af tanki sem var í eigu hennar fyrir geymslu á lýsi en á árinu 1959 festi Síldarvinnslan kaup á steintankinum fyrir utan hraðfrystihús Samvinnufélags útgerðarmanna og hóf að nýta hann undir lýsi. Geymsla á síldarmjöli var einnig vandamál. Fyrstu tvö árin var mjölið geymt í bogaskemmu Bæjarútgerðar Neskaupstaðar og í húsum vítt og breitt um bæinn en árið 1960 var reist sérstakt mjölgeymsluhús vestan við verksmiðjuhúsið og áfast því.

Síldarsöltun á söltunarstöð Sæsilfurs. Ljósm. Björn BjörnssonSíldarsöltun á söltunarstöð Sæsilfurs.
Ljósm. Björn Björnsson

    • Í upphafi ríktu nokkur vonbrigði með afköst verksmiðjunnar. Gert hafði verið ráð fyrir að hún gæti unnið allt að 2.400 málum síldar á sólarhring en í ljós kom eftir vertíðina 1959 að meðalafköst hennar hefðu einungis verið 1.360 mál. Gerð var úttekt á verksmiðjunni eftir þessa vertíð og var niðurstaða hennar sú að verksmiðjan ætti að geta afkastað 2.000-2.200 málum á sólarhring ef hráefnið væri eins og best yrði á kosið. Þá kom fram að brýn nauðsyn væri að auka rými fyrir lýsi inni í verksmiðjunni og tryggja aukin afköst mjölkvarnar og mjölblásara. Í kjölfar úttektarinnar var ráðist í fyrstu umbætur á verksmiðjunni fyrir vertíðina 1960.
    • Aðstaða til síldarsöltunar í Neskaupstað gjörbreyttist til batnaðar með tilkomu síldarverksmiðjunnar, en það hafði háð síldarsöltuninni að skip gátu ekki losað þann afla í síldarverksmiðju sem ekki reyndist söltunarhæfur. Fyrir tilkomu síldarverksmiðjunnar var unnt að bræða síld í lítilli fiskimjölsverksmiðju Samvinnufélags útgerðarmanna en einungis í sáralitlu magni. 

Gullfaxi NK kemur að landi með síldarfarm sumarið 1960. Ljósm. Björn BjörnssonGullfaxi NK kemur að landi með síldarfarm sumarið 1960.
Ljósm. Björn Björnsson

    • Árið 1960 var einungis ein síldarsöltunarstöð starfrækt í Neskaupstað. Það var söltunarstöð Sæsilfurs hf. Sumarið 1960 voru saltaðar 4.578 tunnur á stöðinni. Eftir þetta fjölgaði síldarsöltunarstöðvunum í bænum. Árið 1961 voru þær tvær og ári síðar fjórar en flestar urðu þær sex á síld sarárunum svonefndu.
    • Alls voru þrettán Norðfjarðarbátar gerðir út til síldveiða árið 1960. Flestir bátanna voru af stærðinni 60-90 lestir en tveir þeirra voru nýir og stærri og höfðu báðir bæst í flotann árið áður. Þetta voru Stefán Ben, 147 lesta skip smíðað í Noregi og Hafþór, 249 lesta skip smíðað í Austur-Þýskalandi.

 

 

 

 

 
 
 

Polar Amaroq fékk gat á peruna – skipstjórinn bjartsýnn hvað varðar loðnuvertíð

Polar Amaroq við loðnuleit í brælu út af Vestfjörðum. Óveðursbakki framundan. Ljósm. Geir ZoëgaPolar Amaroq við loðnuleit í brælu út af Vestfjörðum. Óveðursbakki framundan. Ljósm. Geir ZoëgaFréttir að afloknum loðnuleitarleiðangrinum á dögunum hafa ekki gefið tilefni til bjartsýni hvað loðnuvertíð varðar. Eitt þeirra skipa sem tóku þátt í leiðangrinum var grænlenska skipið Polar Amaroq og skipstjóri þar um borð var Geir Zoëga. Heimasíðan sló á þráðinn til Geirs og spurði hvort hann teldi að líkur væru á loðnuvertíð. „Staðreyndin er sú að það er loðna víða og ég er alltaf fullur bjartsýni. Það er loðna á 170 sjómílna belti en hún er ekki þétt og því erfitt að mæla hana. Ég hef tröllatrú á að það verði loðnuvertíð. Veður truflaði verulega loðnuleitina og það sem meira var að við lentum inn í ísspöng 10 mílur norður af Hala og fengum gat á stefnisperuna á bátnum. Ísinn sást illa í radar en þetta voru smájakar sem lágu í yfirborðinu. Við keyrðum á einhverja jaka og vorum síðan heilan klukkutíma að koma okkur út úr ísspönginni. Þegar við vorum komnir inn á Ísafjörð uppgötvuðum við að það hefði komið gat á stefnisperu bátsins vegna áreksturs við ísjaka. Þetta var ekki alvarlegt vegna þess að gatið opnaði einungis leið fyrir sjó inn í sjótank í stefni skipsins. Nú er verið að loka gatinu þannig að þetta verður allt í góðu lagi. Við erum tilbúnir að taka þátt í öðrum loðnuleitarleiðangri ef á þarf að halda en fyrirhugað er að fara í slíkan leiðangur snemma í febrúar. Ég hef tröllatrú á að niðurstaða hans verði jákvæðari. Að mínu mati ætti að gefa út einhvern smákvóta til þess að öll loðnuskip haldi til veiða og leiti. Íslensku loðnuskipin eru einungis 17 í dag og gott væri að fá þau öll út til að skima eftir loðnunni. Þetta er annað en fyrir 30 árum þegar loðnuskipin skiptu mörgum tugum,“ segir Geir Zoëga. 
 
Polar Amaroq í ís 10 mílur norður af Hala. Ljósm. Geir ZoëgaPolar Amaroq í ís 10 mílur norður af Hala. Ljósm. Geir ZoëgaÍ tengslum við þetta er rétt að rifja upp að í ársbyrjun 2017 ríkti mikil svartsýni um loðnuveiðar. Lagt var til að heildaraflamark á vertíðinni yrði einungis 57 þúsund tonn og hófu norsk skip veiðar við landið á meðan íslensk skip voru bundin vegna verkfalls. Þegar norsku skipin komu á miðin fundu þau mikla loðnu sem virtist koma fræðimönnum í opna skjöldu. Efnt var til nýs leitarleiðangurs í byrjun febrúar og í kjölfar hans var kvótinn fimmfaldaður. Staðreyndin er sú að loðnan getur komið mönnum á óvart rétt eins og síldin hefur margsinnis gert. Gunnþór B. Ingvason, framkvæmdastjóri Síldarvinnslunnar, segir að full ástæða sé til að rifja upp reynsluna frá 2017 í þessum efnum og halda í þá trú að það verði loðnuvertíð. „Ég er fullur bjartsýni, það þýðir ekkert annað,“ segir hann.
 
 
 
 

Þreytandi tíðarfar

Gullver NS. Ljósm. Ómar Bogason.Gullver NS. Ljósm. Ómar Bogason.Ísfisktogarinn Gullver NS kom til Seyðisfjarðar sl. nótt með 85 tonn af þorski eftir þrjá og hálfan sólarhring að veiðum. Heimasíðan ræddi stuttlega við Þórhall Jónsson skipstjóra um veiðiferðina og var fyrst spurt hvar skipið hefði verið að veiðum. „Við vorum mest á Digranesflakinu í skítabrælu. Það kom einn sæmilegur sólarhringur og þá fengum við helming aflans. Það hefur svo sannarlega verið þreytandi tíðarfar að undanförnu. Við höfum fengið glugga í hálfan eða einn sólarhring en svo byrja lætin á ný. Þetta er svo sannkölluð brælutíð og skipin eru á stanslausum flótta undan veðri. Nú spáir hann hins vegar eitthvað skár og það verður mikill léttir ef það rætist,“ segir Þórhallur.
 
Gert er ráð fyrir að Gullver haldi til veiða á ný klukkan átta á sunnudagskvöld og þá ætti áhöfnin að vera búin að jafna sig eftir vel heppnað þorrablót.

Polar Pelagic skákhátíðin í Tasiilaq

Það ríkir gleði á skákhátíðinni í TasiilaqÞað ríkir gleði á skákhátíðinni í TasiilaqSíðustu ár hefur Polar Pelagic, hlutdeildarfélag Síldarvinnslunnar á Grænlandi, styrkt skákfélagið Hrókinn til að halda skákhátíð fyrir börn í Tasiilaq á Austur- Grænlandi. Hátíðin hefur unnið sér fastan sess í mannlífinu á staðnum og er ávallt mikið tilhlökkunarefni fyrir börnin. Útgerðarfélagið Polar Pelagic á og rekur uppsjávarskipið Polar Amaroq og á það einmitt heimahöfn í Tasiilaq. Allt samstarf um rekstur skipsins hefur gengið afar vel og öll samskipti við grænlenska meðeigendur verið hin ánægjulegustu.
 
Nú er hafinn undirbúningur fyrir skákhátíðina 2020 og verður hún jafnframt minningarhátíð um Gerdu Vilhelm, en Gerda var máttarstólpi barnanna í Tasiilaq þar sem hún rak bókabúð og kaffihús sem jafnframt var helsti griðastaður allra barna í bænum. Tasiiilaq komst í heimsfréttirnar á síðasta ári þegar danska sjónvarpið sýndi þátt sem bar heitið „Bærinn þar sem börnin hverfa.“ Í þættinum komu fram sláandi upplýsingar um félagslegt ástand á austurströnd Grænlands en Tasiilaq er einmitt höfuðstaður þess landshluta.
 
Kampakátir skákmennKampakátir skákmennSkákfélagið Hrókurinn hefur ávallt haft gleðina að leiðarljósi í starfi sínu á Grænlandi og hefur reynt eftir mætti að stuðla að auknum samskiptum Íslendinga og Grænlendinga á sem flestum sviðum. Þúsundir barna á Grænlandi hafa notið skákkennslu á vegum félagsins og fengið taflsett að gjöf, en í ferðum um landið hefur Hrókurinn tekið með sér tónlistarmenn, handverksfólk, sirkuslistamenn og fleiri sem hafa átt möguleika á að gleðja börnin. Hrókurinn hélt fyrsta alþjóðlega skákmótið í sögu Grænlands í Qaqortoq árið 2003 og á síðasta ári fóru Hróksliðar níu sinnum til Grænlands og þar voru haldnar tvær hátíðir undir merkjum Polar Pelagic. Öll grunnskólabörn í bæjunum sem voru heimsóttir tóku þátt í fjörinu og skein gleði úr hverju andliti.
 
Það er svo sannarlega gleðiefni fyrir Síldarvinnsluna að koma að jafn þörfu og jákvæðu verkefni sem skákhátíðin í Tasiilaq er. Öll samskipti við Grænlendinga í tengslum við útgerð Polar Amaroq hafa verið góð og kynni af grænlenskum meðeigendum og Grænlendingum í áhöfn skipsins verið ánægjuleg. 
 

Kolmunnaskipin komin heim

Beitir NK í ólgusjó. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonBeitir NK í ólgusjó. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonKolmunnaskipin Beitir NK og Börkur NK komu heim í gærkvöldi eftir að hafa verið við Færeyjar í tvær vikur. Beitir var með 280 tonn og Börkur með 350. Sturla Þórðarson, skipstjóri á Beiti, segir að lítið hafi verið hægt að veiða vegna veðurs og reyndar hafi lítið veiðst þegar gaf. „Það var óveður nánast allan tímann og skipin hafa mest legið í höfn eða í vari. Við höfum legið mest í Þórshöfn og Runavík en lönduðum einu sinni í Fuglafirði. Fiskurinn er að ganga suðureftir og við sáum ekki mikinn fisk þann stutta tíma sem við gátum verið að. Nú eru held ég öll íslensku kolmunnaskipin komin heim nema Hoffellið. Menn hafa gefist upp á þessu í bili. Ég á varla von á einhverjum góðum loðnufréttum en ég á von á að haldið verði á kolmunnaveiðar vestur af Írlandi þegar komið verður vel fram í febrúar,“ segir Sturla.

Ölduhæðin 10-12 metrar

Smáey VE landar fullfermi í Vestmannaeyjum í dag. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonSmáey VE landar fullfermi í Vestmannaeyjum í dag.
Ljósm. Guðmundur Alfreðsson
Nýja Bergey VE fór út frá Vestmannaeyjum sl. laugardag og gat tekið eitt prufukast áður en brældi. Komið var í land og farið út á ný aðfaranótt mánudags. Skipið er komið í land enn og aftur en unnið er að því að stilla og laga búnaðinn um borð eins og þarf að gera á nýjum skipum.
 
Smáey VE kom inn til Eyja í morgun með fullfermi. Heimasíðan sló á þráðinn til Egils Guðna Guðnasonar skipstjóra og spurði fyrst um aflabrögð. „Þetta er þokkalegasti afli sem fékkst í vitlausu veðri í Skeiðarárdýpinu. Janúar er búinn að vera skelfilegur veðurfarslega. Það var vitlaust veður allan túrinn að undanskildum 12 klukkutímum. Ölduhæðin í gær var 10-12 metrar og við vorum tvöfalt lengur að sigla heim en eðlilegt má teljast. Við vorum í Skeiðarárdýpinu allan tímann. Það var ekkert veður til að færa sig neitt. Aflinn er blandaður en mest af ýsu, karfa og lýsu,“ segir Egill Guðni.
 
 

Ný Bergey kemur til heimahafnar í fyrsta sinn

Bergey VE siglir inn í Vestmannaeyjahöfn í fyrsta sinn í morgun. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonBergey VE siglir inn í Vestmannaeyjahöfn í fyrsta sinn í morgun. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonSkömmu fyrir hádegi í dag kom hin nýja Bergey VE til hafnar í Vestmannaeyjum í fyrsta sinn og var vel fagnað. Bergey var afhent Bergi-Hugin, dótturfyrirtæki Síldarvinnslunnar, hinn 1. október sl. og kom til Akureyrar hinn 6. október. Á Akureyri annaðist Slippurinn frágang á millidekki skipsins.
 
Bergey var smíðuð í skipasmíðastöð Vard í Aukra í Noregi og er eitt af sjö systurskipum sem skipasmíðastöðin smíðaði fyrir íslensk fyrirtæki. Eitt þessara skipa er Vestmannaey VE sem kom nýtt til landsins í júlímánuði sl. Skipin eru hin glæsilegustu og afar vel búin, en um er að ræða togskip sem eru 28,9 m að lengd og 12 m að breidd. Stærð þeirra er 611 brúttótonn. Eru skipin búin tveimur aðalvélum og tveimur skrúfum.
 
Bergey mun ekki staldra lengi við í Eyjum. Veiðarfæri verða tekin um borð og er gert ráð fyrir að haldið verði til veiða á morgun. Jón Valgeirsson skipstjóri segir að sér lítist mjög vel á skipið. „Það verður gaman að hefja veiðar á þessu nýja skipi. Á leiðinni frá Akureyri fengum við aðeins brælu úti fyrir Norðurlandinu og það lét ágætlega. Það eru öðruvísi hreyfingar á þessu skipi en á gömlu Bergey. Það er flott að hefja veiðar á nýju skipi á laugardegi: Laugardagur til lukku,“ sagði Jón glaður í bragði.

Viðamikill loðnuleiðangur að hefjast

Hafrannsóknaskipið Árni Friðriksson RE kom til Neskaupstaðar í morgun. Ljósm. Smári GeirssonHafrannsóknaskipið Árni Friðriksson RE kom til Neskaupstaðar í morgun. Ljósm. Smári GeirssonHafrannsóknaskipið Árni Friðriksson kom til Neskaupstaðar í morgun og þar eru einnig í höfn grænlenska skipið Polar Amaroq og Hákon EA sem munu taka þátt í loðnuleiðangri sem er að hefjast. Þá munu Bjarni Ólafsson AK og Ásgrímur Halldórsson SF einnig taka þátt í verkefninu.
 
Tíðindamaður heimasíðunnar fór um borð í Árna Friðriksson og hitti þar Birki Bárðarson leiðangursstjóra að máli. Birkir sagði að undirbúningsvinnu yrði sinnt í dag en hann vonaðist til að öll skipin létu úr höfn til mælinga og leitar í kvöld eða nótt. „Við þurfum að kvarða mæla í Árna Friðrikssyni og Hákoni  en mælar Polar Amaroq hafa þegar verið kvarðaðir. Í kvörðun mælanna felst að þeir séu stilltir þannig að þeir mæli allir eins. Bjarni Ólafsson og Ásgrímur Halldórsson koma með sem leitarskip en þau eru ekki með kvarðaða mæla. Það eru því fimm skip sem hefja mælingar og leit í kvöld eða nótt. Við gerum ráð fyrir að byrja út af Litladýpi og leita norður með landgrunnsbrúninni og einnig á landgrunninu. Saman munu skipin leita út af Austfjörðum og Norðausturlandi í fyrstu atrennu. Um borð í bæði Polar Amaroq og Hákoni verða þrír starfsmenn frá Hafrannsóknastofnun. Því miður er veðurútlit ekki sérstaklega gott en það er veðurgluggi næstu daga sem þarf að nýta vel. Því miður ríkir ekki mikil bjartsýni um loðnuvertíð en það er aldrei að vita. Loðnan hefur oft komið mönnum á óvart,“ sagði Birkir.
Polar Amaroq og Hákon EA í Norðfjarðarhöfn. Ljósm. Smári GeirssonPolar Amaroq og Hákon EA í Norðfjarðarhöfn.
Ljósm. Smári Geirsson
     Birkir Bárðarson leiðangursstjóri. Ljósm. Smári GeirssonBirkir Bárðarson leiðangursstjóri. Ljósm. Smári Geirsson

Kolmunnaskipin í höfn í Færeyjum

Börkur NK heldur til kolmunnaveiða 6.janúar sl. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonBörkur NK heldur til kolmunnaveiða 6.janúar sl.
Ljósm. Helgi Freyr Ólason
Kolmunnaskipin Beitir NK og Börkur NK lönduðu í Fuglafirði í Færeyjum í gær en liggja nú í landi vegna brælu. Beitir landaði um 400 tonnum og Börkur rúmlega 500 tonnum. Heimasíðan sló á þráðinn til Hálfdans Hálfdanarsonar skipstjóra á Berki og spurði hvernig veiðarnar hefðu gengið eftir áramótin. „Við og Beitir fórum út 6. janúar en við höfum einungis getað verið að veiðum í um það bil sólarhring. Það er stanslaus helvítis ótíð. Við vorum að fiska á Gráa svæðinu svokallaða um 100 mílur suðaustur af Færeyjum. Aflinn var í góðu lagi þennan stutta tíma sem við gátum verið að, en hann fékkst í tveimur holum. Við liggjum núna í Fuglafirði en Beitir liggur í Runavík því það var ekki bryggjupláss fyrir hann hér. Í sannleika sagt er veðurútlitið ekki gott, en það hlýtur að koma að því að hann lægi,“ segir Hálfdan.

 

 

Verður loðnuvertíð?

Nú ætti loðnuvertíð að vera að hefjast og loðnuspenningur í hámarki, en því er ekki að heilsa. Ekki er úr vegi að líta stuttlega yfir sögu loðnuveiðanna og velta fyrir sér þróuninni. 
 
Fyrstu fyrirliggjandi tölurnar um loðnuveiði við landið eru frá árinu 1963. Þá komu þúsund tonn á land. Loðnuveiðarnar fóru hægt af stað en jukust mikið eftir 1973, en þá berast yfir 400 þúsund tonn á land. Síðan fór aflinn upp undir milljón tonn árið 1979. Almennt mátti treysta á loðnuveiði þegar þarna var komið sögu en þó voru undantekningar frá því eins og á árinu 1982 þegar lítil loðna var veidd og á árinu 1991 þegar veiðin var ekki nema liðlega 250 þúsund tonn. Stærsta loðnuárið var hins vegar árið 1997 en þá komu 1,3 milljón tonn á land.
 
Síðustu ár hefur veiðin verið mun minni en áður. Árið 2009 fór veiðin niður í 14 þúsund tonn og frá þeim tíma má segja að loðnuvertíðir hafi verið svipur hjá sjón.
 
Nú er eðlilegt að spurt sé hverju er um að kenna? Hvers vegna skilar loðnan sér ekki eins og hún gerði áður? Er stærri þorskstofn að taka meira til sín? Hvaða áhrif hefur fjölgun hvala á stofninn? Er hlýnun sjávar að valda breytingum á göngumynstri loðnunnar?
 
Við upptöku á nýrri aflareglu á árinu 2015 lá fyrir að stórauka þurfti rannsóknir á loðnustofninum til að tryggja skynsamlega nýtingu hans til framtíðar. Loðnan hefur orðið verðmætari og verðmætari með aukinni áherslu á vinnslu hennar til manneldis og áhrif hennar í hagkerfinu hafa aukist. Loðnuhrogn seljast dýru verði og eins fryst hrygna ásamt því að verð á mjöli og lýsi hefur hækkað mikið. Samstarf útgerða og Hafrannsóknastofnunar við loðnurannsóknir undanfarinna ára hefur verið farsælt og hafa útgerðirnar samræmt búnað í skipum sínum við búnað hafrannsóknaskipanna þannig að þau megi nýta við rannsóknir og mælingar á stofninum.
 
Þrátt fyrir að hin nýja aflaregla kalli á auknar rannsóknir virðast menn ekki hafa gert ráð fyrir þeim kostnaðarauka sem auknar rannsóknir fela í sér. Nú er mikilvægt að menn setjist niður, fari yfir stöðu mála og geri áætlanir um loðnurannsóknir á komandi tímum. Það gengur ekki þegar komið er að loðnuvertíð að allt sé í óvissu varðandi það hver eigi að kosta rannsóknir á einhverjum dýrmætasta nytjastofni þjóðarinnar.
 
Hinn 7. janúar sl. náðist samkomulag um að Hafrannsóknastofnun greiði helming kostnaðar við loðnuleit og mælingar veiðiskipa. Munu útgerðirnar leggja til tvö skip sem munu leita með rannsóknaskipi Hafrannsóknastofnunar. Gert er ráð fyrir að leit hefjist eftir helgi og munu þá Hákon EA og Bjarni Ólafsson AK taka þátt í henni.  
 Á meðfylgjandi mynd má glögglega sjá þróun loðnuveiðanna við landið og hve þær hafa verið sveiflukenndar. Eins má sjá meðalveiði hvers áratugar og þá sést glögglega hve loðnuveiðin síðasta ártug hefur verið döpur miðað við hina fyrri. Mikið hefur verið gert á síðari árum til að auka hagkvæmni veiða og vinnslu. Sem dæmi má nefna að árið 2003 voru veiðiskipin 39 talsins en nú eru þau 17 og árið 2003 voru loðnuverksmiðjur 19 talsins en nú einungis 10. Þá hefur manneldisvinnsla aukist mikið og geta stærstu vinnslurnar fryst um 900 tonn á sólarhring.Á meðfylgjandi mynd má glögglega sjá þróun loðnuveiðanna við landið
og hve þær hafa verið sveiflukenndar. Eins má sjá meðalveiði
hvers áratugar og þá sést glögglega hve loðnuveiðin síðasta ártug
hefur verið döpur miðað við hina fyrri. Mikið hefur verið gert á
síðari árum til að auka hagkvæmni veiða og vinnslu. Sem dæmi má
nefna að árið 2003 voru veiðiskipin 39 talsins en nú eru þau 17 og
árið 2003 voru loðnuverksmiðjur 19 talsins en nú einungis 10. Þá hefur
manneldisvinnsla aukist mikið og geta stærstu vinnslurnar fryst um 900 tonn á sólarhring.
 

Eitt ár í nýjan Börk

Smíði á botneiningu í nýjan Börk NK. Ljósm. Hörður ErlendssonSmíði á botneiningu í nýjan Börk NK.
Ljósm. Hörður Erlendsson
Gert er ráð fyrir að nýr Börkur verði afhentur Síldarvinnslunni í janúarmánuði 2021 þannig að eitt ár mun líða þar til nýju skipi verður fagnað. Það eru ávallt tímamót þegar nýtt skip kemur í fyrsta sinn til heimahafnar og með hverju nýju skipi sem bætist í flota landsmanna eru stigin einhver framfaraskref.
 
Það er Skipasmíðastöðin Karstensens í Skagen í Danmörku sem annast smíði hins nýja Barkar en Börkur verður systurskip Vilhelms Þorsteinssonar sem einnig er í smíðum hjá stöðinni og mun væntanlega verða afhentur eiganda sínum í ágústmánuði nk. 
 
Miðskipseining, lestareining, í smíðum. Ljósm. Hörður ErlendssonMiðskipseining, lestareining, í smíðum.
Ljósm. Hörður Erlendsson
Skipasmíðastöð Karstensens hefur starfsstöðvar í Póllandi og þar er efnað niður í skipin og skrokkar þeirra smíðaðir. Síðan eru skrokkarnir dregnir til Skagen og þar er smíði skipanna lokið. Fyrir nokkru hófst smíði hins nýja Barkar í Gdynia og hafa fulltrúar Síldarvinnslunnar heimsótt stöðina þar og fræðst um hvernig að smíðinni er staðið. Í stöðinni er allt efni í skipið sniðið niður með hjálp tölvutækni og síðan vinnur mikill fjöldi manna við að setja einingarnar saman. 
 
Nýr Börkur er smíðaður með flotvörpu- og hringnótaveiðar í huga þannig að hann verður dæmigert uppsjávarveiðiskip. Mun hann leysa af hólmi núverandi Börk sem smíðaður var í Tyrklandi árið 2012. Nýi Börkur verður 88 m að lengd, 16,6 m að breidd og 9,6 m að dýpt. Stærð skipsins verður 4.100 brúttótonn. Aðalvélar í skipinu verða tvær, 3.200 ha hvor, en einnig verður í því 820 kw ásrafall. Rafall skipsins verður 3.500 kw og í því verða tvö kælikerfi, 1.500 kw hvort, til að kæla aflann. Kælitankar verða 13 talsins, alls 3.420 rúmmetrar. Í skipinu verða vistarverur fyrir 16 manns.
 
Þilfarseining í smíðum. Ljósm. Hörður ErlendssonÞilfarseining í smíðum. Ljósm. Hörður ErlendssonKnud Degn Karstensen framkvæmdastjóri skipasmíðastöðvarinnar segir að lengi hafi verið áhugi fyrir því hjá forsvarsmönnum hennar að smíða fiskiskip fyrir Íslendinga. Einungis eitt skip hafi verið smíðað hjá stöðinni fyrir íslenskt fyrirtæki áður en smíði Vilhelms Þorsteinssonar og Barkar hófst en það var Þórunn Sveinsdóttir VE. Annars hafa umsvif Skipasmíðastöðvar Karstensens verið mikil á síðustu árum og frá árinu 2007 hefur stöðin lokið smíði á milli 40 og 50 skipa af ýmsum gerðum. Er þar um að ræða fiskiskip, herskip og rannsóknaskip. Síðustu árin hefur stöðin afhent 5-6 nýsmíðuð skip árlega ásamt því að sinna viðhaldi og breytingum á fjölmörgum skipum. Það má því segja að umsvifin hjá Skipasmíðastöð Karstensens séu mikil. 
 
Þannig mun nýr Börkur NK líta út.Þannig mun nýr Börkur NK líta út.

Gullver kominn úr fyrsta túr ársins

Gullver NS landar á Seyðisfirði. Ljósm. Ómar BogasonGullver NS landar á Seyðisfirði. Ljósm. Ómar BogasonÍsfisktogarinn Gullver NS kom til heimahafnar á Seyðisfirði í gærkvöldi úr fyrsta túr ársins en skipið hélt til veiða 2. janúar sl. Aflinn í veiðiferðinni var 95 tonn, nánast eingöngu þorskur. Að sögn Rúnars L. Gunnarssonar skipstjóra var veitt í Seyðisfjarðardýpinu og undir lokin á Digranesflaki en leiðindaveður einkenndi túrinn. Fram kom að vart varð við loðnu í fiskinum sem Gullver fékk. 
 
Vegna veðurútlits er ekki gert ráð fyrir að Gullver haldi til veiða á ný fyrr en annað kvöld.
 
Vinnsla í frystihúsinu á Seyðisfirði hófst í gær að afloknu jóla- og áramótafríi. Til að byrja með var unninn ufsi en síðan verður unninn þorskur úr Gullver. Á árinu 2019 voru unnin 2.800 tonn af fiski í frystihúsinu á Seyðisfirði og er það svipað magn og unnið hefur verið þar síðustu árin.

Gott ár þrátt fyrir loðnuleysi

Aldrei hefur verið unninn jafn mikill makríll í fiskiðjuverinu í Neskaupstað og á síðasta ári. Ljósm. Hákon ErnusonAldrei hefur verið unninn jafn mikill makríll í fiskiðjuverinu í Neskaupstað og á síðasta ári. Ljósm. Hákon ErnusonHjá skipum Síldarvinnslunnar og dótturfélagsins Runólfs Hallfreðssonar ehf. gekk veiði á uppsjávartegundum vel á síðasta ári þrátt fyrir að engin loðna væri veidd. Þá var verð á uppsjávarafurðum hátt þannig að afkoman var með betra móti. Uppsjávarskip Síldarvinnslunnar eru þrjú talsins og var afli þeirra í síld, kolmunna og makríl sem hér segir:
 
  Heildarafli  Verðmæti
Beitir NK    44.448 tonn 1.526 mkr.
Börkur NK 43.435 tonn 1.537 mkr.
Bjarni Ólafsson AK    27.876 tonn 970 mkr.
 
Fiskiðjuver Síldarvinnslunnar í Neskaupstað vann 45.532 tonn af makríl og síld á síðasta ári og hefur aldrei áður verið unninn jafn mikill makríll í verinu.
 
Fiskimjölsverksmiðjan í Neskaupstað vann úr 97.000 tonnum af hráefni á árinu sem var að líða og verksmiðjan á Seyðisfirði úr 37.000 tonnum af kolmunna. 

Skipin halda til veiða á nýju ári

Gullver 2 jan 2019 OB

Gullver NS er fyrsta Síldarvinnsluskipið sem heldur til veiða á nýju ári. Ljósm: Ómar Bogason

                Nú að loknum jólum og áramótum halda skip Síldarvinnslunnar og dótturfélagsins Bergs-Hugins brátt til veiða. Gert er ráð fyrir að ísfisktogarinn Gullver NS láti úr höfn á Seyðisfirði klukkan tvö í dag og skip Bergs-Hugins í Vestmannaeyjum, Vestmannaey VE og Smáey VE, hefji veiðar á laugardag. Verið er að taka upp aðalvél frystitogarans Blængs NK og mun hann ekki halda á miðin fyrr en 10. janúar.

                Ekki hefur enn verið ákveðið hvenær uppsjávarskipin Beitir NK, Börkur NK og Bjarni Ólafsson AK halda til kolmunnaveiða í færeysku lögsögunni en veðurspá fyrir kolmunnamiðin er ekki góð.

Áramótakveðja

ÁramótakveðjaVið áramót er gott að líta yfir farinn veg og fara yfir atburði líðandi árs og á sama tíma að skerpa á þeirri framtíðasýn og væntingum sem við höfum til komandi árs. Eins og þið ættuð að þekkja þá er sjávarútvegur allt nema fyrirsjáanleg atvinnugrein og má líkja hverju ári í rekstri Síldarvinnslunnar við það að sitjast upp í nýjan og ólíkan rússíbana. Það eru margir óvissuþættir sem huga þarf að, verður loðna eða verður ekki loðna, hvernig verða aðstæður á mörkuðum, hvar verða gjöfulustu miðin þetta árið, óvissa í samningsmálum um deilistofna og svo margar aðrar utanaðkomandi breytur sem við getum ekki haft áhrif á en verðum einfaldlega að gera það besta úr sama hver niðurstaðan verður. 
 
Loðnubrestur markaði upphaf þessa árs. Þrátt fyrir þann mikla þunga, tíma og fjármuni sem að útgerðir settu í leit og mælingar á stofninum fylgdi brestinum mikið tekjutap fyrir starfsfólk, fyrirtæki, sjávarbyggðir og samfélagið allt. Þó svo að byrjun ársins væri erfið náðum við hins vegar að spila vel úr okkur spilum. Veiðar og vinnsla gengu vel, mjölmarkaðir voru hagfelldir framan af ári, öll okkar skip færðu gæðahráefni að landi sem að skilaði sér í mikilli verðmætasköpun. Upphafið að fyrirhugaðri endurnýjun á togarflota samstæðunnar varð loksins að veruleika þegar að dótturfélagi okkar Bergi - Hugin hf var afhent ný Vestmannaey og Bergey sl. sumar og vinnum við núna að því að koma þeim á veiðar með þeim framúrskarandi mannskap sem þar er um borð. Smíði á nýjum Berki hófst á árinu og höfum við einnig unnið að endurbótum á landvinnslunni með það í huga að skapa aukin verðmæti úr hverju kílói sem við drögum úr sjó. 
 
Það má segja að síðustu mánuðir ársins hafi verið erfiðir fyrir sjávarútveginn þegar þungar ásakanir voru bornar á íslenskt sjávarútvegsfyrirtæki vegna starfsemi þess á erlendri  grund.   Risu margir upp með yfirlýsingar um að gjörbylta þyrfti íslenskri fiskveiðilöggjöf vegna þessa. Ég tel slíka umræðu ekki byggða á neinum skynsamlegum rökum enda hefur íslenska fiskveiðistjórnunnarkerfið verið forsenda þess að við höfum skipað okkur í fremstu röð á meðal fiskveiðiþjóða í heiminum. Á sama tíma eru brýnir hagsmunir fyrir greinina og fyrirtækið sem um ræðir að ásakanirnar verði rannsakaðar og leiddar til lykta af viðeigandi yfirvöldum. 
 
Við erum ekki einungis að sigla inn í nýtt ár heldur erum við að sigla inn í nýjan áratug. Við getum verið stolt af þeim árangri sem við náðum sl. áratug og tel ég Síldarvinnslunna hafa skipað sér í hóp öflugustu fyrirtækja landsins. Lykillinn að árangrinum eru þeir framúrskarandi starfsmenn sem starfa hjá fyrirtækinu og fjölskyldur þeirra. Nýr áratugur mun fela í sér fjölbreytt og spennandi tækifæri sem munu fylgja ýmsar áskoranir. Það er undir okkur komið að nýta þau tækifæri til hins ítrasta til verðmætasköpunar fyrir land og þjóð. 
 
Kæru samstarfsmenn ég þakka ykkur fyrir samstarfið á liðnu ári og óska ykkur farsældar á því nýja og hlakka til þess að vinna að spennandi verkefnum með ykkur öllum á komandi ári.
 
Kveðja
Gunnþór Ingvason
 

Jólakveðja

Jolakveðja

Undirflokkar